Ontwerpbesluit houdende aanwijzing van de voorwerpen, bedoeld in artikel 16c van de Auteurswet, en tot vaststelling van nadere regels over de hoogte en de verschuldigdheid van de vergoeding, bedoeld in artikel 16c van de Auteurswet, met nota van toelichting.
- Kenmerk
- W03.12.0398/II
- Datum advies
- 19 oktober 2012
- Vindplaats
- Staatscourant 2012, nr. 22227
- Justitie en Veiligheid
- Algemene maatregel van bestuur
Toon inhoud
De Afdeling advisering van de Raad van State heeft advies uitgebracht over het ontwerpbesluit tot aanwijzing van de voorwerpen en tot vaststelling van nadere regels over de hoogte en de verschuldigdheid van de vergoeding, bedoeld in artikel 16c van de Auteurswet. Het gaat om de zogenoemde thuiskopieheffing. De regering heeft het besluit op 25 oktober 2012 openbaar gemaakt. Daarmee is ook het advies van de Raad van State openbaar geworden.
Inhoud
De thuiskopieheffing betreft een heffing op bepaalde elektronische 'dragers' ter vergoeding van het thuis kopiëren van bijvoorbeeld films en muziek. De regeling is gebaseerd op de Europese auteursrechtenrichtlijn. Deze richtlijn staat het maken van kopieën zonder toestemming van de eigenaar van de auteursrechten toe, maar verlangt dat daarvoor een 'billijke vergoeding' wordt betaald. Het ontwerpbesluit wijst in de bijlage de dragers aan waarop de thuiskopieheffing van toepassing is. De bijlage is ten opzichte van de oude bijlage uit 2007 aangepast aan recentere technologische ontwikkelingen. Dragers die nu nog aan een heffing zijn onderworpen maar in de praktijk nauwelijks nog worden gebruikt, zoals analoge videocassettes, worden niet langer aangewezen. Digitale dragers, zoals MP3-spelers, externe HDD Drives en tablets, zijn aan de bijlage toegevoegd.
Uitvoerbaarheid
De Afdeling advisering mist in de nota van toelichting aandacht voor de uitvoerbaarheid van het ontwerpbesluit. Producenten van dragers die in de gewijzigde bijlage bij het ontwerpbesluit zijn opgenomen, hebben slechts een korte periode (de nieuwe regeling moet op 1 januari 2013 ingaan) de gelegenheid zich op de uitvoering van het besluit voor te bereiden. Uit de toelichting blijkt niet in hoeverre deze producenten daartoe redelijkerwijs in staat zullen zijn. De Afdeling adviseert de toelichting aan te vullen.
Tijdelijk karakter
De aanwijzing van de dragers geldt voor een periode van maximaal één jaar, tot 1 januari 2014. In de toelichting zijn twee redenen genoemd voor de beperkte duur van de regeling. In de eerste plaats wordt verwacht dat het systeem van thuiskopievergoedingen op termijn opnieuw moet worden herzien vanwege de opkomst van nieuwe dragers. In de tweede plaats wordt gewezen op een juridische procedure bij het Hof van Justitie van de Europese Unie. In die procedure is, kort gezegd, aan de orde of het Nederlandse systeem zonder downloadverbod en met een thuiskopievergoeding in overeenstemming is met de Europese richtlijn. De Afdeling advisering vraagt zich af of de relatief korte termijn van één jaar passend is. Ten aanzien van de opkomst van nieuwe dragers is de Afdeling advisering er niet van overtuigd dat de ontwikkelingen zo snel gaan dat de huidige lijst voorwerpen slechts voor de periode van één jaar zou kunnen worden vastgesteld. Ten aanzien van het tweede argument merkt de Afdeling advisering op dat als binnen een jaar uitspraak wordt gedaan en die uitspraak gevolgen heeft voor Nederlandse systeem, het maar de vraag is of tijdig (voor 1 januari 2014) overeenstemming kan worden bereikt over noodzakelijke aanpassingen van het stelsel. De Afdeling adviseert in de toelichting de relatief korte geldingsduur van het ontwerpbesluit nader te motiveren en zo nodig het ontwerpbesluit aan te passen.
E-readers
De Afdeling advisering merkt ten slotte op dat alleen dragers van muziek of van videobestanden aan een thuisheffing worden onderworpen. Op grond van artikel 16c van de Auteurswet is niet uitgesloten dat ook e-readers aan een thuiskopieheffing worden onderworpen. De Afdeling heeft geadviseerd in de toelichting de keuze om e-readers niet aan een thuiskopieheffing te onderwerpen, nader te motiveren en de bijlage bij het ontwerpbesluit zo nodig aan te passen.
Lees hier het volledige advies van de Raad van State en het nader rapport van de minister.
Ontwerpbesluit houdende aanwijzing van de voorwerpen, bedoeld in artikel 16c van de Auteurswet, en tot vaststelling van nadere regels over de hoogte en de verschuldigdheid van de vergoeding, bedoeld in artikel 16c van de Auteurswet, met nota van toelichting.
Van dit advies is een samenvatting gemaakt.
Bij Kabinetsmissive van 10 oktober 2012, no.12.002369, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Veiligheid en Justitie, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het ontwerpbesluit houdende aanwijzing van de voorwerpen, bedoeld in artikel 16c van de Auteurswet, en tot vaststelling van nadere regels over de hoogte en de verschuldigdheid van de vergoeding, bedoeld in artikel 16c van de Auteurswet, met nota van toelichting.
Het ontwerpbesluit strekt tot aanwijzing van de voorwerpen waarop ingevolge artikel 16c van de Auteurswet de zogenoemde thuiskopieheffing van toepassing is. Het ontwerpbesluit vervangt het thans geldende Besluit vaststelling nadere regels vergoeding ex artikel 16c Auteurswet 1912, en tot vaststelling van nadere regels over de hoogte en de verschuldigdheid van de vergoeding, bedoeld in artikel 16c van de Auteurswet 1912. Het ontwerpbesluit heeft een tijdelijk karakter en geldt voor een periode van maximaal één jaar tot 1 januari 2014. De Afdeling advisering van de Raad van State onderschrijft de strekking van het ontwerpbesluit, maar maakt opmerkingen met betrekking tot het niet opnemen van e-readers in de bijlage, het tijdelijke karakter van het ontwerpbesluit en de uitvoerbaarheid. Zij is van oordeel dat in verband daarmee enige aanpassing van het ontwerpbesluit wenselijk is.
1. E-readers
De voorgestelde bijlage met voorwerpen waarop een thuiskopieheffing van toepassing is, is ten opzichte van de thans geldende bijlage, aangepast aan recentere technologische ontwikkelingen. Dragers die thans nog aan een heffing zijn onderworpen maar in de praktijk nauwelijks nog worden gebruikt, zoals bijvoorbeeld analoge videocassettes, worden niet langer aangewezen. Digitale dragers zoals als MP3-spelers (audiospelers), externe HDD Drives, en tablets zijn toegevoegd. De Afdeling merkt op dat de bijlage in het bijzonder ziet op dragers van muziek of van videobestanden. Zij heeft daarbij de zogenoemde e-readers gemist. Op grond van artikel 16c van de Auteurswet is niet uitgesloten dat ook e-readers aan een thuiskopieheffing worden onderworpen.
De Afdeling adviseert in de toelichting de keuze om e-readers niet aan een thuiskopieheffing te onderwerpen, nader te motiveren en de bijlage bij het ontwerpbesluit zo nodig aan te passen.
2. Tijdelijke karakter
Ingevolge het voorgestelde artikel 4, tweede lid, vervallen artikel 1 en de bijlage bij het besluit op 1 januari 2014. In de toelichting worden twee redenen genoemd voor de beperkte duur van de regeling.
In de eerste plaats wordt verwacht dat het heffingensysteem op korte of middellange termijn opnieuw moet worden herzien vanwege de snelle opkomst van nieuwe dragers en andere technologische ontwikkelingen. In de tweede plaats wordt gewezen op prejudiciële vragen die de Hoge Raad (HR) onlangs heeft gesteld aan het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJEU) in de zaak ACI Adam/Stichting de Thuiskopie.(zie noot 1) De HR heeft onder andere de vraag gesteld of de thuiskopie-exceptie geldt ongeacht of de exemplaren van het werk waaraan de reproducties zijn ontleend, rechtmatig ter beschikking zijn gekomen van de betrokken natuurlijk persoon of dat de thuiskopie-exceptie slechts geldt voor reproducties die zijn ontleend aan exemplaren die zonder auteursrechtinbreuk aan de betrokken persoon ter beschikking zijn gekomen. Het antwoord van het HvJEU op deze vraag kan volgens de toelichting belangrijke gevolgen hebben voor de inrichting van het Nederlandse thuiskopiestelsel, omdat aan de huidige Nederlandse regeling de gedachte ten grondslag ligt dat kopiëren ook onder de thuiskopie-exceptie kan vallen als dit uit illegale bron geschiedt.(zie noot 2)
De Afdeling is van oordeel dat voor beide argumenten zich de vraag laat stellen of de relatief korte termijn van één jaar passend is. Ten aanzien van de opkomst van nieuwe dragers merkt de Afdeling op dat zij er niet op voorhand van overtuigd is dat de ontwikkelingen zo snel gaan dat de huidige lijst voorwerpen slechts voor de periode van één jaar zou kunnen worden vastgesteld. Uit de toelichting blijkt dat de Stichting Onderhandelingen Thuiskopievergoedingen (SONT) in dit verband een periode van 3 jaar heeft geadviseerd. Daarbij tekent de Afdeling aan dat aanpassing van de bijlage, eventueel na een advies van de SONT, op grond van het voorgestelde artikel 1 altijd tot de mogelijkheden behoort.
De Afdeling merkt ten aanzien van het tweede argument, de thans lopende juridische procedure tussen ACI Adam e.a. en de Stichting de Thuiskopie, het volgende op. Indien het HvJEU en de HR metterdaad op een relatief korte termijn van een jaar uitspraak doen, en die uitspraak gevolgen heeft voor de inrichting van het Nederlandse thuiskopiestelsel, is het zeer de vraag of tijdig, voor 1 januari 2014, overeenstemming kan worden bereikt over noodzakelijke aanpassingen van dat stelsel. Indien de HR niet tijdig tot een eindoordeel komt of overeenstemming over eventueel noodzakelijk aanpassingen niet tijdig kan worden bereikt, zal de geldingsduur van het ontwerpbesluit moeten worden verlengd. Dat komt de Afdeling niet onwaarschijnlijk voor.
De Afdeling adviseert in de toelichting de relatief korte geldingsduur van het ontwerpbesluit nader te motiveren en zo nodig het ontwerpbesluit aan te passen.
3. Uitvoerbaarheid
De Afdeling heeft in de nota van toelichting aandacht voor de uitvoerbaarheid van het ontwerpbesluit gemist. Producenten van dragers die in de, ten opzichte van het thans geldende besluit ingrijpend gewijzigde, bijlage bij het ontwerpbesluit zijn opgenomen, hebben slechts een korte periode de gelegenheid zich op de uitvoering van het besluit voor te bereiden.(zie noot 3) Uit de toelichting blijkt niet in hoeverre deze producenten daartoe redelijkerwijs in staat zullen zijn.
De Afdeling adviseert de toelichting in de het licht van het bovenstaande aan te vullen.
4. Voor een redactionele kanttekening verwijst de Afdeling naar de bij het advies behorende bijlage.
De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging in dezen een besluit te nemen, nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.
De vice-president van de Raad van State
Bijlage bij het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State betreffende no.W03.12.0398/II met een redactionele kanttekening die de Afdeling in overweging geeft.
- In het voorgestelde artikel 4, eerste lid, uitdrukkelijk bepalen dat aan het besluit terugwerkende kracht kan worden verleend tot 1 januari 2013.
Nader rapport (reactie op het advies) van 22 oktober 2012
Naar aanleiding van het advies is de keuze om e-readers niet aan een thuiskopieheffing te onderwerpen nader gemotiveerd in de toelichting.
Tevens is in de toelichting nader ingegaan op de motivering van de keuze voor een geldingsduur van het ontwerpbesluit van een jaar. Ten slotte is in de toelichting aandacht besteed aan de uitvoerbaarheid van de regeling voor producenten van dragers die in de bijlage bij het besluit zijn opgenomen. Daarbij is ook de toelichting op de uitvoerbaarheid van artikel 16ga Auteurswet opnieuw bezien.
Aan de redactionele opmerking van de Raad is gevolg gegeven.
Ik moge U hierbij het gewijzigde ontwerpbesluit en de gewijzigde nota van toelichting doen toekomen en U verzoeken overeenkomstig dit ontwerp te besluiten.
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie
(1) Hoge Raad, uitspraak van 21 september 2012, ACI Adam cs. tegen Stichting de Thuiskopie cs., LJN: BW5879.
(2) Nota van toelichting, artikelsgewijze toelichting bij artikel 4.
(3) Beoogd is het besluit op 1 januari 2013 in werking te laten treden.