Ontwerpbesluit met nota van toelichting houdende regels ter uitvoering van artikel 8, eerste lid, onder d, van de Rijkswet op het Nederlanderschap (Besluit naturalisatietoets).
- Kenmerk
- W03.02.0053/I/K
- Datum advies
- 8 maart 2002
- Vindplaats
- Bijvoegsel Staatscourant 14 mei 2002, nr 89
- Justitie en Veiligheid
- Algemene maatregel van bestuur
Toon inhoud
Volledige tekst
Ontwerpbesluit met nota van toelichting houdende regels ter uitvoering van artikel 8, eerste lid, onder d, van de Rijkswet op het Nederlanderschap (Besluit naturalisatietoets).
Bij Kabinetsmissive van 6 februari 2002, no.02.000649, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Staatssecretaris van Justitie, bij de Raad van State van het Koninkrijk ter overweging aanhangig gemaakt het ontwerpbesluit met nota van toelichting houdende regels ter uitvoering van artikel 8, eerste lid, onder d, van de Rijkswet op het Nederlanderschap (Besluit naturalisatietoets).
Het ontwerpbesluit naturalisatietoets geeft uitwerking aan één van de voorwaarden voor naturalisatie tot Nederlander, namelijk dat de verzoeker als ingeburgerd beschouwd kan worden. Om aan deze voorwaarde te voldoen, moet de verzoeker redelijke kennis van de Nederlandse taal bezitten dan wel - indien de verzoeker in de Nederlandse Antillen of Aruba hoofdverblijf heeft - van de taal die op het eiland van zijn hoofdverblijf naast het Nederlands gangbaar is. Ook moet hij redelijke kennis bezitten van de Nederlandse, Nederlands-Antilliaanse of Arubaanse staatsinrichting en maatschappij.
De Raad van State van het Koninkrijk maakt enkele opmerkingen bij het ontwerpbesluit:
1. Uitgangspunt van het besluit is dat de verzoeker slechts wordt genaturaliseerd indien hij zelfstandig kan functioneren in de Nederlandse dan wel Nederlands-Antilliaanse of Arubaanse samenleving. Hij dient daarvoor onder andere voldoende kennis van de taal te hebben. In artikel 4 van het ontwerpbesluit wordt een verzoeker ontheven van de verplichting om één of meer van de toetsonderdelen af te leggen indien hij kan aantonen dat hij door een belemmering daartoe niet in staat is. In de toelichting wordt gesteld dat hieronder ernstige lichamelijke of psychische belemmeringen begrepen kunnen worden. Ook wordt als voorbeeld gewezen op personen die vanwege hun ongeletterdheid niet in staat zijn zich het lezen en schrijven eigen te maken.
De Raad is van oordeel dat voldoende taalbeheersing essentieel is voor inburgering. Daarom acht hij een zo ruime ontheffingsgrond niet wenselijk. Het ligt voor de hand dat iemand die de Nederlandse taal niet beheerst als nieuwkomer niet goed kan functioneren in de Nederlandse dan wel Nederlands-Antilliaanse of Arubaanse maatschappij. Hoewel extra inspanning nodig zal zijn voor beheersing van de taal op het gewenste niveau, acht de Raad daarmee niet voldoende reden voor ontheffing aanwezig.
De Raad adviseert in artikel 4 de ruime ontheffingsgrond ("door een belemmering") te beperken tot lichamelijke en psychische beperkingen.
2. Het ontwerpbesluit is gebaseerd op artikel 8, eerste lid, aanhef en onder d, alsmede op artikel 23 van de Rijkswet op het Nederlanderschap. In artikel 6 van het ontwerpbesluit wordt aan de Minister van Justitie van het Koninkrijk de bevoegdheid verleend om nadere regels te stellen ter uitvoering van dit besluit. Deze subdelegatie wordt mogelijk gemaakt door het gewijzigde artikel 23 van de Rijkswet, dat nog niet in werking is getreden; het geldende artikel 23 maakt geen subdelegatie mogelijk.
Omdat de grondslag voor delegatie aan de minister thans nog ontbreekt, adviseert de Raad dit besluit niet in werking te laten treden voordat de wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap in werking is getreden.
3. Voor redactionele kanttekeningen verwijst het college naar de bij het advies behorende bijlage.
De Raad van State van het Koninkrijk geeft U in overweging in dezen een besluit te nemen, nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.
De Vice-President van de Raad van State van het Koninkrijk
Bijlage bij het advies van de Raad van State van het Koninkrijk van 8 maart 2002, W03.02.0053/I/K, met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft.
- Het begin van artikel 2, eerste lid, mede gelet op aanwijzing 61 van de Aanwijzingen voor de regelgeving (Ar), herformuleren, bijvoorbeeld: 1. Een verzoeker beschikt over voldoende kennis van de taal alsmede van de staatsinrichting en maatschappij als bedoeld in ….
- In artikel 3, eerste lid, onder c, onder vervanging van de puntkomma door een komma, na "programma II" invoegen: als bedoeld in artikel 7.3.1 van de Wet educatie en beroepsonderwijs;.
- Artikel 5, eerste lid, derde volzin, herformuleren, bijvoorbeeld: Bij ministeriële regeling wordt voor het certificaat een model vastgesteld. Zie aanwijzing 30 Ar.
- Artikel 6 herformuleren, bijvoorbeeld: Bij ministeriële regeling kunnen, de Ministers van Justitie van Nederlandse Antillen en van Aruba gehoord, ter uitvoering van dit besluit nadere regels. Zie aanwijzing 30 Ar.
Nader rapport (reactie op het advies) van 3 april 2002
1. De Raad van State van het Koninkrijk adviseert om de ontheffingsgrond zoals opgenomen in artikel 4 te beperken. Artikel 4 geeft de mogelijkheid tot het verlenen van ontheffing indien de naturalisandus kan aantonen door een "belemmering" niet in staat te zijn om een of meer toetsonderdelen af te leggen. De Raad adviseert die mogelijkheid alleen op te nemen voor naturalisandi die een "lichamelijke of psychische beperking" hebben. De Raad merkt daarbij terecht op dat taalbeheersing van groot belang is voor de inburgering van vreemdelingen in het Koninkrijk. Dat uitgangspunt wordt onderschreven. De ontheffingsmogelijkheid van artikel 4 is echter opgenomen omdat er zich gevallen kunnen voordoen waarin van een naturalisandus in redelijkheid niet kan worden gevergd dat hij zich alle modaliteiten van de taal (spreken, luisteren, lezen en schrijven) eigen maakt. Zoals uit de tekst van het besluit en de nota van toelichting volgt, kan in zo'n geval alleen ontheffing worden verleend van de verplichting tot het afleggen van die toetsonderdelen waar de naturalisandus door zijn belemmering niet toe in staat is. Die belemmering moet worden aangetoond bijvoorbeeld door een verklaring van een deskundige. Als voorbeelden van belemmering worden in de nota van toelichting genoemd doofheid, blindheid, woordblindheid, geestelijke beperking, alsmede ongeletterdheid. Die uitzondering is beperkter dan de Raad meent. Anders dan de Raad in de hem voorgelegde versie van deze algemene maatregel van rijksbestuur leest, is het niet de bedoeling om de enkele ongeletterdheid als ontheffingsgrond voor het lezen en/of schrijven van de Nederlandse taal te hanteren, maar alleen dan indien die ongeletterdheid ook na bijzondere inspanning een - door een pedagoog of andere deskundige geconstateerde - belemmering blijft om zich het Nederlands in letter en schrift eigen te maken.
Zou, zoals in het advies van de Raad voorgesteld, de ontheffingsmogelijkheid van artikel 4 worden beperkt tot lichamelijke en geestelijke beperkingen, dan zou een naturalisandus die ook na daarvoor extra inspanningen te hebben verricht niet in staat is gebleken zich het lezen en schrijven in voldoende mate eigen te maken, niet voor ontheffing in aanmerking kunnen komen, ook niet als door een deskundige wordt vastgesteld dat zijn/haar analfabetisme voortkomt uit een gebrekkig leervermogen in samenhang met de genoten vooropleiding en leeftijd. Dat is niet de bedoeling. Doel van de naturalisatietoets is immers de mate van inburgering te toetsen, niet het leervermogen van de naturalisandus.
De in de tekst van deze algemene maatregel gekozen terminologie is daarom gehandhaafd en in de nota van toelichting is verduidelijkt dat in het geval van een naturalisandus die ondanks extra inspanningen zich het lezen en schrijven niet eigen heeft kunnen maken, hetgeen door een deskundige wordt bevestigd, ontheffing kan worden verleend van de verplichting tot het afleggen van de toetsonderdelen lezen en schrijven.
2. De Raad van State van het Koninkrijk beveelt aan om het besluit niet in werking te laten treden voordat het bij Rijkswet van 21 december 2000 (Stb. 618) gewijzigde artikel 23 in werking is getreden. Dat is ook niet de bedoeling. Het besluit zal niet eerder in werking treden dan de bij Rijkswet van 21 december 2000 (Stb. 618) gewijzigde artikelen 8, eerste lid, aanhef en onder d, en 23. De inwerkingtredingsbepaling is op dit punt verduidelijkt.
3. De redactionele kanttekeningen zijn in acht genomen.
Ik moge U hierbij het gewijzigde ontwerpbesluit en de gewijzigde nota van toelichting doen toekomen en U verzoeken overeenkomstig dit ontwerp te besluiten.
De Staatssecretaris van Justitie
Het ontwerpbesluit naturalisatietoets geeft uitwerking aan één van de voorwaarden voor naturalisatie tot Nederlander, namelijk dat de verzoeker als ingeburgerd beschouwd kan worden. Om aan deze voorwaarde te voldoen, moet de verzoeker redelijke kennis van de Nederlandse taal bezitten dan wel - indien de verzoeker in de Nederlandse Antillen of Aruba hoofdverblijf heeft - van de taal die op het eiland van zijn hoofdverblijf naast het Nederlands gangbaar is. Ook moet hij redelijke kennis bezitten van de Nederlandse, Nederlands-Antilliaanse of Arubaanse staatsinrichting en maatschappij.
De Raad van State van het Koninkrijk maakt enkele opmerkingen bij het ontwerpbesluit:
1. Uitgangspunt van het besluit is dat de verzoeker slechts wordt genaturaliseerd indien hij zelfstandig kan functioneren in de Nederlandse dan wel Nederlands-Antilliaanse of Arubaanse samenleving. Hij dient daarvoor onder andere voldoende kennis van de taal te hebben. In artikel 4 van het ontwerpbesluit wordt een verzoeker ontheven van de verplichting om één of meer van de toetsonderdelen af te leggen indien hij kan aantonen dat hij door een belemmering daartoe niet in staat is. In de toelichting wordt gesteld dat hieronder ernstige lichamelijke of psychische belemmeringen begrepen kunnen worden. Ook wordt als voorbeeld gewezen op personen die vanwege hun ongeletterdheid niet in staat zijn zich het lezen en schrijven eigen te maken.
De Raad is van oordeel dat voldoende taalbeheersing essentieel is voor inburgering. Daarom acht hij een zo ruime ontheffingsgrond niet wenselijk. Het ligt voor de hand dat iemand die de Nederlandse taal niet beheerst als nieuwkomer niet goed kan functioneren in de Nederlandse dan wel Nederlands-Antilliaanse of Arubaanse maatschappij. Hoewel extra inspanning nodig zal zijn voor beheersing van de taal op het gewenste niveau, acht de Raad daarmee niet voldoende reden voor ontheffing aanwezig.
De Raad adviseert in artikel 4 de ruime ontheffingsgrond ("door een belemmering") te beperken tot lichamelijke en psychische beperkingen.
2. Het ontwerpbesluit is gebaseerd op artikel 8, eerste lid, aanhef en onder d, alsmede op artikel 23 van de Rijkswet op het Nederlanderschap. In artikel 6 van het ontwerpbesluit wordt aan de Minister van Justitie van het Koninkrijk de bevoegdheid verleend om nadere regels te stellen ter uitvoering van dit besluit. Deze subdelegatie wordt mogelijk gemaakt door het gewijzigde artikel 23 van de Rijkswet, dat nog niet in werking is getreden; het geldende artikel 23 maakt geen subdelegatie mogelijk.
Omdat de grondslag voor delegatie aan de minister thans nog ontbreekt, adviseert de Raad dit besluit niet in werking te laten treden voordat de wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap in werking is getreden.
3. Voor redactionele kanttekeningen verwijst het college naar de bij het advies behorende bijlage.
De Raad van State van het Koninkrijk geeft U in overweging in dezen een besluit te nemen, nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.
De Vice-President van de Raad van State van het Koninkrijk
Bijlage bij het advies van de Raad van State van het Koninkrijk van 8 maart 2002, W03.02.0053/I/K, met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft.
- Het begin van artikel 2, eerste lid, mede gelet op aanwijzing 61 van de Aanwijzingen voor de regelgeving (Ar), herformuleren, bijvoorbeeld: 1. Een verzoeker beschikt over voldoende kennis van de taal alsmede van de staatsinrichting en maatschappij als bedoeld in ….
- In artikel 3, eerste lid, onder c, onder vervanging van de puntkomma door een komma, na "programma II" invoegen: als bedoeld in artikel 7.3.1 van de Wet educatie en beroepsonderwijs;.
- Artikel 5, eerste lid, derde volzin, herformuleren, bijvoorbeeld: Bij ministeriële regeling wordt voor het certificaat een model vastgesteld. Zie aanwijzing 30 Ar.
- Artikel 6 herformuleren, bijvoorbeeld: Bij ministeriële regeling kunnen, de Ministers van Justitie van Nederlandse Antillen en van Aruba gehoord, ter uitvoering van dit besluit nadere regels. Zie aanwijzing 30 Ar.
Nader rapport (reactie op het advies) van 3 april 2002
1. De Raad van State van het Koninkrijk adviseert om de ontheffingsgrond zoals opgenomen in artikel 4 te beperken. Artikel 4 geeft de mogelijkheid tot het verlenen van ontheffing indien de naturalisandus kan aantonen door een "belemmering" niet in staat te zijn om een of meer toetsonderdelen af te leggen. De Raad adviseert die mogelijkheid alleen op te nemen voor naturalisandi die een "lichamelijke of psychische beperking" hebben. De Raad merkt daarbij terecht op dat taalbeheersing van groot belang is voor de inburgering van vreemdelingen in het Koninkrijk. Dat uitgangspunt wordt onderschreven. De ontheffingsmogelijkheid van artikel 4 is echter opgenomen omdat er zich gevallen kunnen voordoen waarin van een naturalisandus in redelijkheid niet kan worden gevergd dat hij zich alle modaliteiten van de taal (spreken, luisteren, lezen en schrijven) eigen maakt. Zoals uit de tekst van het besluit en de nota van toelichting volgt, kan in zo'n geval alleen ontheffing worden verleend van de verplichting tot het afleggen van die toetsonderdelen waar de naturalisandus door zijn belemmering niet toe in staat is. Die belemmering moet worden aangetoond bijvoorbeeld door een verklaring van een deskundige. Als voorbeelden van belemmering worden in de nota van toelichting genoemd doofheid, blindheid, woordblindheid, geestelijke beperking, alsmede ongeletterdheid. Die uitzondering is beperkter dan de Raad meent. Anders dan de Raad in de hem voorgelegde versie van deze algemene maatregel van rijksbestuur leest, is het niet de bedoeling om de enkele ongeletterdheid als ontheffingsgrond voor het lezen en/of schrijven van de Nederlandse taal te hanteren, maar alleen dan indien die ongeletterdheid ook na bijzondere inspanning een - door een pedagoog of andere deskundige geconstateerde - belemmering blijft om zich het Nederlands in letter en schrift eigen te maken.
Zou, zoals in het advies van de Raad voorgesteld, de ontheffingsmogelijkheid van artikel 4 worden beperkt tot lichamelijke en geestelijke beperkingen, dan zou een naturalisandus die ook na daarvoor extra inspanningen te hebben verricht niet in staat is gebleken zich het lezen en schrijven in voldoende mate eigen te maken, niet voor ontheffing in aanmerking kunnen komen, ook niet als door een deskundige wordt vastgesteld dat zijn/haar analfabetisme voortkomt uit een gebrekkig leervermogen in samenhang met de genoten vooropleiding en leeftijd. Dat is niet de bedoeling. Doel van de naturalisatietoets is immers de mate van inburgering te toetsen, niet het leervermogen van de naturalisandus.
De in de tekst van deze algemene maatregel gekozen terminologie is daarom gehandhaafd en in de nota van toelichting is verduidelijkt dat in het geval van een naturalisandus die ondanks extra inspanningen zich het lezen en schrijven niet eigen heeft kunnen maken, hetgeen door een deskundige wordt bevestigd, ontheffing kan worden verleend van de verplichting tot het afleggen van de toetsonderdelen lezen en schrijven.
2. De Raad van State van het Koninkrijk beveelt aan om het besluit niet in werking te laten treden voordat het bij Rijkswet van 21 december 2000 (Stb. 618) gewijzigde artikel 23 in werking is getreden. Dat is ook niet de bedoeling. Het besluit zal niet eerder in werking treden dan de bij Rijkswet van 21 december 2000 (Stb. 618) gewijzigde artikelen 8, eerste lid, aanhef en onder d, en 23. De inwerkingtredingsbepaling is op dit punt verduidelijkt.
3. De redactionele kanttekeningen zijn in acht genomen.
Ik moge U hierbij het gewijzigde ontwerpbesluit en de gewijzigde nota van toelichting doen toekomen en U verzoeken overeenkomstig dit ontwerp te besluiten.
De Staatssecretaris van Justitie