Samenvatting adviezen over pakket Belastingplan 2026

De Afdeling advisering heeft geadviseerd over in totaal acht wetsvoorstellen. Voor vijf voorstellen is het advies een zogenoemd ‘conform advies’. Dit betekent dat de Afdeling advisering geen inhoudelijke opmerkingen bij die voorstellen heeft. Het gaat om de volgende wetsvoorstellen:

• Overige fiscale maatregelen 2026;
• Wet behoud verlaagd btw-tarief op cultuur, media en sport;
• Tweede wet aanpassing Wet minimumbelasting 2024;
• Wet stroomlijning fiscaal inzagerecht;
• Wet implementatie EU-richtlijn gegevensuitwisseling minimumbelasting.

Bij de drie overige voorstellen heeft de Afdeling advisering wel inhoudelijke opmerkingen. Dat zijn deze wetsvoorstellen:

• Belastingplan 2026;
• Wet differentiatie vliegbelasting;
• Wijziging van de Wet milieubeheer in verband met de nadere operationalisering van het mechanisme voor een koolstofcorrectie aan de grens.

Bij de eerste twee voorstellen heeft de Afdeling advisering een aantal opmerkingen en adviseert zij de regering daarmee rekening te houden voordat de voorstellen bij de Tweede Kamer worden ingediend. Bij het wetsvoorstel Belastingplan 2026 adviseert zij om enkele maatregelen te heroverwegen. Bij het wetsvoorstel om de Wet milieubeheer te wijzigen heeft de Afdeling advisering een aantal bezwaren en adviseert zij de regering het voorstel niet bij de Tweede Kamer in te dienen, tenzij het is aangepast.

1. Belastingplan 2026

Het pakket Belastingplan 2026 bevat onder andere reparatiewetgeving die voortkomt uit aangenomen amendementen op eerdere wetsvoorstellen die deel uitmaakten van een pakket Belastingplan. Juist in een spoedproces als dat van een pakket Belastingplan is het belangrijk om het proces rondom amendementen zorgvuldig vorm te geven. De Afdeling advisering adviseert de regering en de Tweede Kamer gezamenlijk te bezien op welke wijze het proces rondom amendementen binnen zo’n spoedtraject kan worden ingericht, dat de benodigde waarborgen voor kwalitatief toereikende amendementen kunnen worden gerealiseerd.

Verder merkt de Afdeling advisering op dat de toelichting bij het wetsvoorstel niet steeds de informatie bevat die nodig is voor de verschillende wetgevingsactoren om het voorstel op doeltreffendheid en doelmatigheid te kunnen beoordelen. Zij adviseert de regering daarom de beschrijvingen in de toelichting hierop nader te bezien en waar nodig aan te passen. Daarnaast adviseert zij bij de maatregelen waarbij meerdere doelstellingen zijn geformuleerd, in de toelichting die doelen te expliciteren, hoe deze zich tot elkaar verhouden en in hoeverre gedragseffecten ertoe zullen leiden dat de ene doelstelling beter bereikt kan worden dan de andere.

Ook adviseert de Afdeling advisering om bij grotere fiscale (stelsel)wijzigingen en fiscale maatregelen met een duidelijke internationale of EU-component een verkenning van buitenlandse regelgeving onderdeel te maken van het traject van voorgenomen wetgeving.

De Afdeling advisering maakt bij een aantal maatregelen opmerkingen over de motivering die daarvoor is gegeven en over de keuzes die daarin zijn gemaakt. Deze opmerkingen strekken voor een deel ook tot het zo nodig aanpassen van het voorstel.
Het gaat om de volgende maatregelen:

• bepaalde aanpassingen box 3;
• invoering van een pseudo-eindheffing ter normering van het gebruik van zakelijke personenauto’s;
• aanpassing van de tarieven eerste en tweede schijf in box 1;
• beperkte uitstelverlening na de verlenging van de aangiftetermijn erfbelasting;
• aanpassingen in de autobelastingen;
• verduidelijking fietsregeling;
• aanpassing zuiveluitzondering.

De Afdeling advisering adviseert de regering om de volgende maatregelen te heroverwegen:

• aanpassing van de verhoging van de vermindering energiebelasting;
• aanpak ongelijke breukdelen bij een huwelijksgoederengemeenschap in de erf- en schenkbelasting.Wet differentiatie vliegbelasting

2. Wet differentiatie vliegbelasting

Met dit wetsvoorstel wordt voorgesteld om met ingang van 2027 voor de vliegbelasting in plaats van een vast tarief, een gedifferentieerd tarief te hanteren, dat afhankelijk is van de afstand van de eindbestemming van de passagier tot Amsterdam. Op de ‘differentiatie naar afstand’ geldt een aantal afwijkingen die volgens de toelichting bij het wetvoorstel samenhangen met de wens om aan te sluiten bij bredere politieke, economische of institutionele verhoudingen.

De Afdeling advisering adviseert een Europeesrechtelijke paragraaf in de toelichting bij het wetsvoorstel op te nemen. Hierin zou moeten worden ingegaan op de vraag of de tariefindeling van de diverse overzeese gebieden op objectieve wijze heeft plaatsgevonden en in hoeverre de afwijkende behandeling van burgers uit de Europese Unie en de Europese Economische Ruimte en/of luchtvaartmaatschappijen die uit de afwijkende tariefindeling voortvloeit, gerechtvaardigd is. Ook zou aandacht moeten worden besteed aan de mogelijke toepasselijkheid van de Europese staatssteunregels en de vraag hoe de voorgestelde tariefindeling zich daartoe verhoudt.

3. Wijziging van de Wet milieubeheer in verband met de nadere operationalisering van het mechanisme voor een koolstofcorrectie aan de grens

Met het wetsvoorstel vindt een nadere operationalisering plaats van de bepalingen van de Verordening tot instelling van een mechanisme voor koolstofgrenscorrectie (de CBAM-verordening) die per 1 januari 2026 van kracht worden.

Het mandateren van de taken en bevoegdheden die samenhangen met de toelatingsprocedure van CBAM-aangevers roept vragen bij de Afdeling advisering op. De toelichting bij het wetsvoorstel gaat niet in op het uitbesteden van aan de Nederlandse Emissieautoriteit toegekende taken aan een andere instantie, de noodzaak daarvoor en de keuze om deze taken te beleggen bij een externe commerciële partij, niet zijnde een andere uitvoeringsorganisatie van het Rijk. De Afdeling adviseert om in de toelichting bij het wetsvoorstel hierop in te gaan.

De Afdeling advisering merkt verder op dat het de vraag is of bij uitbesteden niet zou moeten worden voorzien in bepalingen over de bevoegdheid tot uitwisseling en verwerking van gegevens en de geheimhouding daarvan door een andere partij dan de Nederlandse Emissieautoriteit. Zij adviseert ook om in de toelichting bij het wetsvoorstel in te gaan op de AVG-aspecten van de uitbesteding van taken en bevoegdheden die uit de CBAM-verordening voortvloeien en het wetsvoorstel aan te passen als dat nodig is.

Daarnaast adviseert de Afdeling advisering de bevoegdheid om in een ministeriële regeling toekomstige wijzigingen van de CBAM-verordening te kunnen operationaliseren, te laten vervallen en deze wijzigingen in een wet te regelen. Verder adviseert zij de delegatiebevoegdheid voor toekomstige gedelegeerde en uitvoeringshandelingen ten behoeve van de rechtszekerheid te wijzigen in delegatie bij algemene maatregel van bestuur en daarbij te bezien of een nadere afbakening mogelijk is. Tot slot adviseert de Afdeling advisering om in de toelichting een financiële paragraaf op te nemen.