Minister van Asiel en Migratie mocht beleid aanscherpen voor Gülenisten uit Turkije

Achtergrond

Gülenisten zijn aanhangers van de zogenoemde Gülenbeweging. Deze beweging is geïnspireerd op het gedachtegoed van de in 2024 overleden islamitische prediker Fethüllah Gülen. De Turkse autoriteiten houden de Gülenbeweging verantwoordelijk voor de mislukte staatsgreep van 15 juli 2016 in Turkije. In een uitspraak van februari 2019 oordeelde de Afdeling bestuursrechtspraak dat de situatie voor Gülenisten in de periode vlak na de mislukte staatsgreep, “complex en diffuus” was. Ook oordeelde zij dat de minister ernstige redenen om te vrezen dat Gülenisten als groep zouden worden gearresteerd, niet had weggenomen. Na deze uitspraak was het beleid van de minister dat Turken die aannemelijk maakten Gülenist te zijn, in de regel in aanmerking kwamen voor asiel. Ook als zij geen individuele omstandigheden hadden aangevoerd, waaruit bleek dat zij bij terugkeer naar Turkije zouden worden vervolgd.

Beleidswijziging

In december 2023 heeft de minister zijn beleid gewijzigd, waardoor hij asielaanvragen van Gülenisten weer aan de hand van individuele omstandigheden beoordeelt die zij naar voren brachten. Dat betekent dat een Turkse asielzoeker niet alleen moet aantonen Gülenist te zijn, maar ook dat er ‘geringe indicaties’ zijn dat hij bij terugkeer naar Turkije zal worden vervolgd.

Situatie nog zorgelijk, maar beleidswijziging mag

De Afdeling bestuursrechtspraak oordeelt dat de beschikbare informatie, zoals ambtsberichten en rapporten, voldoende aanknopingspunten biedt voor de beleidswijziging. Daaruit is namelijk op te maken dat de strafrechtelijke vervolging van Gülenisten in Turkije minder ernstig is dan in de periode vlak na de mislukte staatsgreep. Dit neemt niet weg dat de mensenrechtensituatie voor Gülenisten in Turkije wel nog altijd zorgelijk is en dat de minister dit moet betrekken bij de beoordeling van asielaanvragen van Gülenisten.