Advies over initiatiefwetsvoorstel om voorrang voor statushouders te schrappen
De Afdeling advisering van de Raad van State heeft op 24 juni 2026 het advies vastgesteld over het initiatiefwetsvoorstel van de Tweede Kamerleden Keijzer, Claassen en Clemminck om een verbod op voorrang voor vergunninghouders op te nemen in de Huisvestingswet 2014. Het advies is op 29 juni gepubliceerd op de website van de Raad van State.
Inhoud initiatiefwetsvoorstel
Het initiatiefwetsvoorstel ontneemt gemeenten de mogelijkheid om personen vanwege hun status als vergunninghouder voorrang te verlenen bij het toewijzen van sociale huurwoningen. Vergunninghouders, die ook wel worden aangeduid als statushouders, zijn mensen van wie het asielverzoek is ingewilligd en die dus in Nederland mogen blijven.
Tweede wetsvoorstel verbod op voorrang vergunninghouders
In september 2025 bracht de Afdeling advisering een advies uit over een wetsvoorstel van de regering waarin hetzelfde onderwerp werd geregeld. Naar aanleiding van afspraken in het coalitieakkoord van januari 2026 trok de regering dat wetsvoorstel in. De initiatiefnemers hebben nu een gelijkluidend voorstel in de vorm van een initiatiefwetsvoorstel aanhangig gemaakt bij de Tweede Kamer.
Gelijke behandeling en positie gemeenten
In haar eerdere advies over het regeringsvoorstel concludeerde de Afdeling advisering dat het wegnemen van de mogelijkheid voor gemeenten om vergunninghouders voorrang toe te kennen, in strijd komt met het recht op gelijke behandeling zoals dat onder meer is vastgelegd in artikel 1 van de Grondwet. Vergunninghouders hebben een verblijfsstatus en zijn dus geen asielzoekers. Net als andere groepen woningzoekenden waaraan gemeenten voorrang kunnen verlenen, bevinden deze vergunninghouders zich in een duidelijke achterstandspositie. Het wegnemen van de mogelijkheid om urgentie toe te kennen aan deze groep maakt het voor gemeenten moeilijk om in hun huisvestingsbeleid rekening te houden met de nadelige (start)positie van vergunninghouders op de woningmarkt. De voorwaarden om de achterstandspositie weg te nemen, zullen niet snel zijn vervuld. Doordat er bovendien niets verandert aan de gemeentelijke taak te zorgen voor huisvesting van vergunninghouders, worden gemeentebesturen in een spagaat gebracht.
Conclusie
Het initiatiefwetsvoorstel is niet gewijzigd ten opzichte van het eerdere regeringsvoorstel. De Afdeling advisering ziet geen aanleiding om anders te adviseren dan zij eerder deed. Zij adviseert de Tweede Kamer om van het voorstel af te zien.
Lees hier het hele advies van de Afdeling advisering.