Reactie Afdeling bestuursrechtspraak op concept Asielnoodmaatregelenwet en tweestatusstelsel
De voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft op verzoek van het ministerie van Asiel en Migratie haar reactie gegeven op het conceptvoorstel Asielnoodmaatregelenwet en het conceptvoorstel Wet tweestatusstelsel. Zij uit daarin haar grote zorgen over de gevolgen van de voorgenomen wetgeving voor de rechtspraak.
Forse extra werkbelasting en hoge kosten
In de wetsvoorstellen worden onder meer de geldigheidsduur van een asielvergunning teruggebracht van vijf naar drie jaar, de asielvergunning voor onbepaalde tijd en de zogeheten voornemenprocedure afgeschaft, de mogelijkheid tot nareis geschrapt voor meerderjarige kinderen en ongehuwde partners en een tweestatusstelsel ingevoerd. Deze voorstellen zullen volgens de voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak vrijwel allemaal leiden tot een forse extra werkbelasting van de IND, en in het verlengde daarvan ook bij de rechtspraak tot een grote werkverzwaring en hoge kosten, zowel bij de rechtbanken als in hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak. Er zal veel meer geprocedeerd gaan worden. De voorgenomen maatregelen leiden daarnaast tot nieuwe rechtsvragen die moeten worden beantwoord.
Europees Migratiepact
De voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak wijst er in haar consultatiereactie met klem op dat niet alleen de IND, maar ook de vreemdelingenrechtspraak nu al overbelast is en met personeelstekorten te maken heeft. “Extra belasting betekent structureel meer en langere procedures, in tegenstelling tot wat de minister met de wetsvoorstellen beoogt. Daarbij komt dat het Europese Migratiepact in juni 2026 moet zijn verwerkt in de Nederlandse wetgeving. Om dat voor elkaar te krijgen moet veel wetgevingswerk worden verzet. De implementatie brengt ook voor de praktijk veel veranderingen mee. Daar zullen de IND en de rechtspraak hun handen vol aan hebben. Als de uitvoering van het Migratiepact niet op tijd is gerealiseerd, bestaat het risico op dubbel werk, omdat vreemdelingen zich toch op het Migratiepact kunnen beroepen.”
Consultatiereactie is geen advies van de Afdeling advisering
De definitieve versies van beide wetsvoorstellen worden na verwerking van alle consultatiereacties voor advies voorgelegd aan de Afdeling advisering van de Raad van State. Dit moet uiteraard los worden gezien van de reactie op en de betrokkenheid van de voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak bij deze consultatie. Naar verwachting zal de minister de definitieve wetsvoorstellen nog voor het einde van dit jaar voor advies voorleggen aan de Afdeling advisering.

Lees hier de brief van de voorzitter van de Afdeling bestuursrechtspraak met de volledige consultatiereactie.