Advies wetsvoorstel terugdringen verzuim onderwijs

Gepubliceerd op 27 december 2023

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft op 20 december 2023 het advies vastgesteld over het wetsvoorstel terugdringen verzuim in het primair en voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs. Het advies is op 27 december 2023 gepubliceerd op de website van de Raad van State.

Inhoud van het voorstel

Het wetsvoorstel heeft als doel om verzuim en het aantal kinderen en jongeren dat langdurig niet naar school gaat en thuiszit beter in beeld te krijgen, te voorkomen en terug te dringen. Om dit doel te bereiken stelt de regering voor om het verzuimbeleid en de verzuimregistratie in het primair en voortgezet onderwijs en het mbo aan te scherpen. Ook stelt zij voor om verzuimgegevens van scholen naar het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, de gemeente en samenwerkingsverbanden passend onderwijs te sturen. Deze gegevens kunnen zij gebruiken bij het maken van beleid over schoolverzuim. Daarnaast wil de regering het aantal vrijstellingen van de leerplicht van kinderen die op grond van lichamelijke of psychische redenen niet naar school kunnen gaan, verminderen.

Doeltreffend

De Afdeling advisering onderschrijft het belang om verzuim en thuiszitten zoveel mogelijk terug te dringen. Maar uit de toelichting bij het wetsvoorstel blijkt onvoldoende hoe de voorgestelde maatregelen aan dit doel kunnen bijdragen. Thuiszitters zijn een specifieke, complexe doelgroep waarbij sterk uiteenlopende problemen spelen. Het signaleren van kortdurend spijbelen zal waarschijnlijk weinig helpen om thuiszitten tegen te gaan. Langdurig ziekteverzuim kan een voorbode zijn voor thuiszitten. Daarom zou het signaleren hiervan bij de leerplichtambtenaar mogelijk kunnen helpen.

Niveau van regelgeving

In deze wet wordt te weinig inhoudelijk geregeld en moet te veel invulling op het niveau van een algemene maatregel van bestuur worden gedaan. Het advies aan de regering is om de belangrijkste verplichtingen in de wet zelf vast te leggen, zodat het parlement beter betrokken is.

Uitvoerbaar

De Afdeling advisering wijst ook op de uitvoerbaarheid van de voorgestelde verzuimmaatregelen. Daarvoor is het belangrijk dat goed wordt aangesloten bij de huidige praktijk. Het advies is om eerst te analyseren hoe scholen nu omgaan met verzuimregistratie en hoe zij samenwerken met andere partijen, zoals leerplichtambtenaren. Daarbij moet ook worden gelet op de verschillen tussen bijvoorbeeld een kleine basisschool en een grote mbo-instelling. Vervolgens moeten de administratieve lasten zoveel mogelijk beperkt worden.

Vrijstelling

Als een kind of een jongere niet naar school kan vanwege lichamelijke of psychische redenen, moet volgens het wetsvoorstel voortaan ook het onderwijskundig perspectief worden meegenomen. Dat zijn de ontwikkelmogelijkheden die voor het kind of de jongere in de omgeving beschikbaar zijn. Artsen, psychologen en pedagogen kunnen worden gevraagd om een verklaring te geven over een vrijstelling. Daarbij zou ook het advies van het samenwerkingsverband passend onderwijs, dat zicht heeft op de ontwikkelmogelijkheden in een bepaalde regio, verplicht moeten worden. Ook zou een arts gebruik moeten maken van de expertise van een onderwijskundige, psycholoog of pedagoog wanneer deze expertise noodzakelijk is en de arts daar zelf onvoldoende over beschikt.

Conclusie

De Afdeling advisering heeft een aantal bezwaren bij het voorstel en adviseert de regering het voorstel niet bij de Tweede Kamer in te dienen, tenzij het is aangepast.


Lees hier de volledige tekst van het advies van de Afdeling advisering.