Ga naar de inhoud
lees voor
Direct naar
  • en (Information in English)
  • de (Deutsche Informationen)
  • fr (Informations en français)
  • contact
  • pers
  • werken bij
  • app
  • Actueel
    • Nieuws
    • Zittingsagenda
    • Persagenda
    • Evenementen
    • Piet Hein Donner Scriptieprijs
  • Adviezen
  • Uitspraken
  • Publicaties
    • Brochures
    • Studies en onderzoeken
    • Regelingen
    • Consultaties
    • Jaarverslagen
    • Toespraken vice-president
  • Over ons
    • Raad van State in het kort
    • Organisatie
    • Advisering
    • Bestuursrechtspraak
    • Begrotingstoezicht
    • Toetsing Klimaatwet
    • Geschiedenis
    • Raad van State in beeld
  • Zoeken
  • en
  • de
  • fr
  • contact
  • pers
  • werken bij
  • app
Zoeken

  1. Home ›
  2. Adviezen ›
  3. W04.12.0228/I

Ontwerpbesluit tot wijziging van het Besluit decentralisatie- en integratie-uitkeringen in verband met het wijzigen van bestaande decentralisatie- en integratie-uitkeringen en het introduceren van nieuwe decentralisatie- en integratie-uitkeringen (2011), met nota van toelichting.

Kenmerk
W04.12.0228/I
Datum advies
24 augustus 2012
Vindplaats
Staatscourant 2013, nr. 15314
  • Binnenlandse zaken en Koninkrijksrelaties
  • Algemene maatregel van bestuur

Toon inhoud

  • Volledige tekst
Volledige tekst

Ontwerpbesluit tot wijziging van het Besluit decentralisatie- en integratie-uitkeringen in verband met het wijzigen van bestaande decentralisatie- en integratie-uitkeringen en het introduceren van nieuwe decentralisatie- en integratie-uitkeringen (2011), met nota van toelichting.

Bij Kabinetsmissive van 5 juli 2012, no.12.001541, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het ontwerpbesluit tot wijziging van het Besluit decentralisatie- en integratie-uitkeringen in verband met het wijzigen van bestaande decentralisatie- en integratie-uitkeringen en het introduceren van nieuwe decentralisatie- en integratie-uitkeringen (2011), met nota van toelichting.

Het ontwerpbesluit wijzigt enkele bestaande decentralisatie- en integratie-uitkeringen en introduceert een aantal nieuwe decentralisatie- en integratie-uitkeringen.
De Afdeling advisering van de Raad van State onderschrijft de strekking van het ontwerpbesluit, maar maakt een opmerking over de decentralisatie-uitkering voor het decentraliseren van het Waddenfonds in 2012 en in dat verband over de voorgestelde decentralisatie-uitkering voor 2011. Zij is van oordeel dat de voorgestelde decentralisatie-uitkering, waaraan bestedingsdoelen worden verbonden, niet in overeenstemming is met de uitgangspunten van de Financiële-verhoudingswet. Indien bestedingsdoelen wenselijk zijn, waarvoor zeker iets te zeggen valt, adviseert de Afdeling te kiezen voor een specifieke uitkering en daartoe een wettelijke regeling te treffen. Alsdan is tevens aanpassing van het ontwerpbesluit wenselijk.

Decentralisatie-uitkering voor decentralisatie van het Waddenfonds

Ingevolge artikel 2n van het ontwerpbesluit ontvangt de provincie Fryslân voor 2011 een decentralisatie-uitkering van € 33 miljoen, vooruitlopend op een beoogde decentralisatie van het Waddenfonds in 2012.(zie noot 1) Volgens de toelichting worden met het oog hierop met ingang van 2012 alle middelen in het huidige Waddenfonds via een decentralisatie-uitkering uit het provinciefonds uitgekeerd.(zie noot 2)
De Afdeling merkt allereerst op dat het voorgestelde artikel 2n moet worden beoordeeld tegen de achtergrond van de hiervoor genoemde plannen van de regering.(zie noot 3) In verband daarmee wijst de Afdeling op het volgende.

Op grond van de Financiële-verhoudingswet (Fv-wet) zijn integratie- en decentralisatie-uitkeringen apart zichtbaar op de begrotingen voor het gemeentefonds en het provinciefonds, komen zij ten goede aan de algemene middelen van de provincie of gemeente en zijn zij niet geoormerkt.(zie noot 4) Met deze uitkeringen kan het Rijk bijdragen verstrekken via het gemeentefonds of provinciefonds, zonder gebonden te zijn aan de verdeelmaatstaven voor de algemene uitkering. Dit maakt voor specifieke taken of beleidsterreinen gerichte verdeling van het budget mogelijk. Provincies en gemeenten zijn evenwel niet verplicht het geld te besteden aan het desbetreffende beleidsterrein.

Het is de Afdeling opgevallen dat, ondanks de beoogde decentralisatie, de regering vasthoudt aan de bestedingsdoelen van het Waddenfonds.(zie noot 5) Daarmee is feitelijk sprake van een decentralisatie-uitkering als "quasi-specifieke uitkering", waartegen de Raad in eerdere adviezen zijn bedenkingen heeft geuit.(zie noot 6) Door het verbinden van bestedingsdoelen aan decentralisatie-uitkeringen vervaagt het onderscheid met specifieke uitkeringen, waardoor niet meer duidelijk is welke bestuurslaag waarvoor verantwoordelijk is. Daarnaast worden de beleids- en uitvoeringsruimte van de provincies verkleind, waardoor een samenhangende aanpak en een doelmatige inzet van middelen wordt bemoeilijkt. Hierdoor neemt de kans toe dat de efficiëntie, die met de decentralisatie wordt beoogd, niet kan worden gerealiseerd.
Voorts acht de Afdeling het verbinden van bestedingsdoelen aan een decentralisatie-uitkering en de afspraak om niet bestede middelen niet terug te laten vloeien naar de algemene middelen van de waddenprovincies niet in overeenstemming met artikel 13, tweede lid, van de Fv-wet, omdat een decentralisatie-uitkering juist deel uitmaakt van de algemene middelen.(zie noot 7)
Ten slotte merkt de Afdeling op dat ingevolge artikel 13, vijfde lid, van de Fv-wet de decentralisatie-uitkering jaarlijks geëvalueerd dient te worden, om te bezien of deze kan worden gewijzigd in een integratie-uitkering dan wel overgeheveld kan worden naar de algemene uitkering.(zie noot 8) Door de looptijd van de decentralisatie tot 2026 die aan het Waddenfonds is verbonden is een dergelijke evaluatie overbodig. Dit maakt de figuur van de decentralisatie-uitkering ongeschikt voor de decentralisatie van deze middelen naar de waddenprovincies.

Gelet op het voorgaande acht de Afdeling het wenselijk dat de regering met betrekking tot de decentralisatie van het Waddenfonds een duidelijke keuze maakt. Indien wordt gekozen voor een decentralisatie-uitkering dan dient deze in overeenstemming met de uitgangspunten van de Fv-wet te worden vormgegeven. Indien de regering wenst vast te houden aan de bestedingsdoelen, waarvoor mede gelet op de nationale betekenis van het Waddengebied zeker aanleiding bestaat,(zie noot 9) adviseert de Afdeling te kiezen voor een specifieke uitkering en daartoe een wettelijke regeling te treffen.(zie noot 10) In dat geval adviseert de Afdeling de in artikel 2n van het ontwerpbesluit aan de provincie Fryslân ter beschikking te stellen gelden voor 2011 vorm te geven als een op artikel 17, derde lid, van de Fv-wet te baseren tijdelijke specifieke uitkering.
Tegen die achtergrond adviseert de Afdeling de keuze voor een decentralisatie-uitkering met betrekking tot de decentralisatie van het Waddenfonds in 2012 voor de langere termijn nader te bezien en het ontwerpbesluit met betrekking tot de uitkering voor 2011 zo nodig aan te passen.

De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging in dezen een besluit te nemen, nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.

De vice-president van de Raad van State



Nader rapport (reactie op het advies) van 8 januari 2013

Decentralisatie-uitkeringen voor decentralisatie van het Waddenfonds

Een decentralisatie-uitkering komt ten goede aan de algemene middelen van een gemeente of een provincie. Daarbij passen geen bestedingsvoorwaarden en een beperking van de beleids- en uitvoeringsruimte. In het specifieke geval van het Bestuursakkoord Decentralisatie Waddenfonds is de regering echter van mening dat niet kan worden gesproken van opgelegde bestedingsvoorwaarden of van een vermindering van de beleids- en uitvoeringsruimte. Het Bestuursakkoord Decentralisatie Waddenfonds van 14 september 2011(zie noot 11) is namelijk door de betrokken provincies zelf opgesteld, met het doel om op voorhand tussen de provincies afspraken te maken over de doelen van het Waddenfonds en de financiering, verdeling en besteding van het geld. Dit is een eigen beleidskeuze geweest van de provincies en voorkomt elk jaar terugkerende discussies tussen de drie waddenprovincies onderling. De uitkering is dus wel degelijk gedecentraliseerd. Het grote voordeel is dat er niet naar het Rijk verantwoord behoeft te worden.

Overigens merkt de regering op dat de onderlinge afspraak(zie noot 12) tussen de waddenprovincies om niet bestede gelden niet te laten terugvloeien naar de algemene middelen van de waddenprovincies, maar deze alsnog in te zetten ten behoeve van de realisatie van de bovengenoemde doelstellingen van het Waddenfonds, inderdaad niet lijkt te stroken met artikel 13, tweede lid, van de Financiële-verhoudingswet (Fvw). Het betrokken provinciebestuur moet in die systematiek zelf bepalen waaraan deze decentralisatie-uitkering dient te worden besteed. In dit geval hebben de provincies echter zelf willen afspreken dat de in een bepaald jaar niet-bestede middelen in het daaropvolgende jaar worden ingezet ten behoeve van het Waddengebied. Dit mede om een elk jaar terugkerende discussie tussen de drie waddenprovincies onderling te voorkomen. Dit is een onderlinge afspraak tussen de provincies, maar deze afspraak kan niet als een voorwaarde worden beschouwd voor het verkrijgen van de onderhavige decentralisatie-uitkering. Er wordt geen afzonderlijke financiële verantwoordingsinformatie gevraagd over de bestedingen noch kunnen de uitkeringen worden teruggevorderd.

Wat betreft de jaarlijkse evaluatie van de decentralisatie-uitkering om te bezien of deze in een integratie-uitkering kan worden gewijzigd, dan wel of deze kan worden overgeheveld naar de algemene uitkering (artikel 13, vijfde lid, van de Fvw), ben ik van mening dat de looptijd van het Bestuursakkoord Decentralisatie Waddenfonds tot 2026 niet in de weg staat aan deze jaarlijkse evaluatie. In het Bestuursakkoord Waddenfonds staat immers:
a) dat de middelen van het Waddenfonds worden overgedragen aan de Waddenprovincies (artikel 8);
b) dat deze overdracht plaatsvindt via een decentralisatie-uitkering uit het provinciefonds (artikel 9);
c) dat de beschikbare middelen over de periode 2012 t/m 2026 via het provinciefonds ter beschikking worden gesteld aan de Waddenprovincies (artikel 10).
Daarmee is niet in het Bestuursakkoord Decentralisatie Waddenfonds bepaald dat de decentralisatie-uitkering als zodanig tot en met 2026 in stand moet blijven. Er is slechts bepaald dat de beschikbare middelen tot en met 2026 via het provinciefonds lopen. Dit laat dus ruimte om de decentralisatie-uitkering op basis van de jaarlijkse evaluatie conform artikel 13, vijfde lid, van de Fvw om te zetten in een integratie-uitkering of over te hevelen naar de algemene uitkering.

Ik moge U hierbij, mede namens de staatssecretaris van Financiën, het hierbij gevoegde ontwerp-besluit en de nota van toelichting wederom doen toekomen en U verzoeken overeenkomstig dit ontwerp te besluiten.

De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties



(1) Zie artikel I, onderdeel D.
(2) Zie nota van toelichting, B. Artikelsgewijze toelichting, toelichting bij artikel I, onderdeel D. Na decentralisatie gaat het financiële regime gelden dat behoort bij de decentralisatie-uitkering zoals vastgelegd in de Financiële-verhoudingswet (artikel 14 van het bestuursakkoord van de Minister van I&M en de waddenprovincies van 14 september 2011).
(3) Zie het voorstel van wet tot intrekking van de Wet op de Raad voor de Wadden en de Wet op het Waddenfonds (Kamerstukken II 2011/12,33 222, nrs. 1-3).
(4) Zie artikel 5, tweede lid, en artikel 13, tweede lid, Fv-wet.
(5) Zie nota van toelichting, B. Artikelsgewijze toelichting, toelichting bij artikel I, onderdeel D en artikel 1 van het Bestuursakkoord Decentralisatie Waddenfonds.
(6) Advies van 17 oktober 2007, over het voorstel van wet tot wijziging van de Financiële-verhoudingswet en enkele andere wetten in verband met het stellen van nadere regels over uitkeringen uit de algemene fondsen en over specifieke uitkeringen (Kamerstukken II 2007/08, 31 327, nr. 4), advies van 7 mei 2009, "Decentraal moet, tenzij het alleen centraal kan", Tweede periodieke beschouwing interbestuurlijke verhoudingen, blz. 19, en advies van 20 januari 2011, over het ontwerpbesluit tot wijziging van het Besluit decentralisatie- en integratie-uitkeringen in verband met het vaststellen van decentralisatie- en integratie-uitkeringen over het jaar 2009 en van enkele andere uitkeringen (Staatscourant 2011, nr. 9766). Zie in dezelfde zin de Algemene Rekenkamer, "Financiële verhoudingen tussen de bestuurslagen - geldstromen en verantwoordelijkheden bij decentraal uitgevoerd beleid", Den Haag, 2009, blz. 28, 30 en 32 en Staat van de Rijksverantwoording 2011 (Kamerstukken II 2011/12, 33 240, nr. 2, blz. 6 en 7)) en de Raad voor de financiële verhoudingen (Periodiek Onderhoudsrapport gemeentefonds 2009, nr. Rfv 2008-0000484355, 21 oktober 2008, blz. 1, en Periodiek Onderhoudsrapport gemeentefonds 2010, nr. Rfv 2009-0000671632, 27 november 2009, blz. 2).
(7) Artikel 13, tweede lid, luidt als volgt: "De uitkeringen, bedoeld in het eerste lid, komen ten goede aan de algemene middelen van de provincie of gemeente."
(8) De Raad van State adviseerde destijds de verplichte verslaglegging te vervangen door een verplichte verslaglegging én evaluatie van decentralisatie-uitkeringen na een vooraf bepaalde termijn. Op basis van deze evaluatie zou dan de beslissing moeten worden genomen over overheveling naar de algemene uitkering dan wel voortzetting als integratie-uitkering, voortzetting als specifieke uitkering of beëindiging (advies van 17 oktober 2007, a.w., blz. 4). Dit advies is overgenomen door de regering (nader rapport van 15 januari 2008, nr. 2008.0000005502, blz. 3).
(9) Inhoudelijk voldoet de uitkering aan het beoordelingskader voor de keuze voor specifieke uitkeringen: de uitkering kan gezien worden als innovatiegeld voor het ontwikkelen of uitproberen van bepaald beleid, heeft in principe een tijdelijk karakter (tot 2026) en er is een nationaal politiek belang aan het doel gehecht (zie het beoordelingskader voor specifieke uitkeringen, zoals opgenomen in het rapport "Anders gestuurd, beter bestuurd", van de Stuurgroep Brinkman, Den Haag, 2004. Dit kader is overgenomen in het kabinetsstandpunt van 1 april 2005 (Kamerstukken II 2004/05, 29 800 B, nr. 16)).
(10) Ingevolge artikel 17, eerste lid, van de Fv-wet worden specifieke uitkeringen geregeld bij of krachtens de wet. Ingevolge artikel 17, derde lid, van de Fv-wet kunnen tijdelijke specifieke uitkeringen worden geregeld bij algemene maatregel van bestuur.
(11) Stcrt. 2011, nr 17102
(12) Bestuursakkoord Decentralisatie Waddenfonds artikel 11, pagina 8

Gehele tekst ontwerpregeling met toelichting (pdf, 222 kB)

  • Zoeken
  • Link kopiëren
  • Opslaan als PDF-document

Raad van State

De Raad van State is onafhankelijk adviseur van regering en parlement over wetgeving en bestuur en hoogste algemene bestuursrechter van het land.

  • Meer over ons
  • Vacatures

Contact

De Raad van State bevindt zich in het centrum van Den Haag. Wilt u in contact komen met ons of wilt u ons bezoeken voor een zitting?

  • Telefoon
  • Locatie en route
  • Post en e-mail
  • Wet open overheid
  • Nieuwe zaak starten

Altijd op de hoogte

Ontvang ons nieuws via de abonnementenservice in uw mailbox. Op de hoogte gehouden worden over uitspraken die gedaan worden in bepaalde zaken? Meld u dan aan voor de e-mailservice. Of bekijk de voortgang van een bepaalde procedure bij de Afdeling bestuursrechtspraak.

  • Abonnementenservice
  • E-mailservice uitspraken
  • Voortgang procedure
  • Aanvragen oude uitspraken

Toegankelijkheid | Privacy | Cookiebeleid

Volg ons

  • Bluesky
  • LinkedIn
  • Instagram
  • Mastodon