Ontwerpbesluit houdende regels inzake diervoeders (Ontwerpbesluit diervoeders 2012), met nota van toelichting.
- Kenmerk
- W15.12.0295/IV
- Datum advies
- 7 september 2012
- Vindplaats
- Staatscourant 2013, nr. 1786
- Economische Zaken en Klimaat
- Algemene maatregel van bestuur
Toon inhoud
Ontwerpbesluit houdende regels inzake diervoeders (Ontwerpbesluit diervoeders 2012), met nota van toelichting.
Bij Kabinetsmissive van 17 juli 2012, no.12.001680, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, mede namens de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en na overleg met de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het ontwerpbesluit houdende regels inzake diervoeders (Ontwerpbesluit diervoeders 2012), met nota van toelichting.
Het ontwerpbesluit strekt ter uitvoering van de Wet dieren met betrekking tot onder meer het in de handel brengen en afleveren van diervoeders. In het ontwerpbesluit worden de regels bestendigd die voorheen met betrekking tot deze onderwerpen in de Kaderwet diervoeders en het Besluit diervoeders opgenomen waren. Het ontwerpbesluit voorziet in de uitvoering van dertien EU-verordeningen, de implementatie van een EU-richtlijn en in de grondslag voor verdere uitvoering c.q. implementatie van deze verordeningen en richtlijn bij ministeriële regeling. De Afdeling advisering van de Raad van State onderschrijft de strekking van het ontwerpbesluit, maar maakt daarbij kanttekeningen over de wijze waarop regelgevende bevoegdheid aan de minister wordt gedelegeerd en over de samenhang met de regeling van de grondslag van de aangekondigde Regeling diervoeders 2012.
1. Regeling van de uitvoering van EU-verordeningen
Op grond van artikel 2.18, eerste lid, van de Wet dieren (hierna: de wet) kunnen bij of krachtens algemene maatregel van bestuur regels worden gesteld voor de uitvoering van bindende onderdelen van EG-maatregelen met betrekking tot diervoeders en andere stoffen of producten die bedoeld zijn voor het voederen van dieren. In het tweede lid van dit artikel wordt reeds een aantal onderwerpen genoemd waarop die regels betrekking kunnen hebben.
Artikel 2.1 van het ontwerpbesluit, dat op dit wetsartikel is gebaseerd, bevat twee algemeen geformuleerde delegatiebepalingen. Krachtens het eerste lid dienen bij ministeriële regeling regels te worden gesteld met betrekking tot de in artikel 2.18, tweede lid, van de wet genoemde onderwerpen ter uitvoering van de in artikel 1.1 van het ontwerpbesluit vermelde EU-verordeningen en krachtens die verordeningen vastgestelde EU-rechtshandelingen, voor zover die EU-rechtshandelingen verplichten tot invulling van een onderdeel van die rechtshandeling. Voorts kunnen krachtens het tweede lid voor de uitvoering van dezelfde EU-verordeningen en rechtshandelingen met betrekking tot dezelfde onderwerpen bij ministeriële regeling regels worden gesteld voor zover die EU-rechtshandelingen de ruimte bieden om een bepaalde handeling of toestand toe te staan of te verbieden. Met deze delegatiebepalingen is beoogd de uitvoering bij ministeriële regeling van meergenoemde verordeningen in een keer te regelen. Hierover merkt de Afdeling het volgende op.
a. Er moet van worden uitgegaan dat met de voorgestelde delegatiebepalingen en de daarin opgenomen verwijzing naar de onderwerpen van de niet-limatieve lijst van artikel 2.18, tweede lid, van de wet alle nog te regelen onderwerpen worden bestreken van de uit te voeren EU-verordeningen en van daarop gebaseerde EU-rechtshandelingen. Deze aanname wordt niet in de nota van toelichting verantwoord, hoewel dat met het oog op een correcte uitvoering van de betrokken EU-verordeningen en EU-rechtshandelingen naar het oordeel van de Afdeling wel in de rede ligt. Zij adviseert de nota van toelichting op dit punt aan te vullen. Aangezien enkele EU-verordeningen met betrekking tot diervoeders tevens erkennings- en registratieverplichtingen voor ondernemingen inhouden,(zie noot 1) verdient het voor de volledigheid aanbeveling dat in de nota van toelichting wordt vermeld dat voor de uitvoering van die onderdelen reeds een wettelijke grondslag aanwezig is in artikel 7.1 van de wet.
b. Voorts vereist een goede toepassing van artikel 2.1, eerste en tweede lid, van het ontwerpbesluit dat duidelijk is welke onderdelen van de genoemde EU-verordeningen of EU-rechtshandelingen keuzevrijheid en/of regelingsvrijheid aan de nationale wetgever laten. De voorbeelden die in de nota van toelichting worden gegeven van regelingsruimte in EU-verordeningen zijn niet allemaal juist en duidelijk.(zie noot 2) De Afdeling adviseert artikel 2.1, eerste en tweede lid, nader op dat aspect te bezien. In ieder geval zullen in de nota van toelichting de soorten formuleringen in de EU-verordeningen en EU-rechtshandelingen moeten worden vermeld waaruit de bedoelde vrijheid van keuze en regeling blijkt. In aansluiting hierop zal ook de transponeringstabel moeten worden aangepast (verfijnd).(zie noot 3)
De Afdeling adviseert de nota van toelichting en de transponeringstabel in deze zin aan te vullen.
2. Voor redactionele kanttekeningen verwijst de Afdeling naar de bij het advies behorende bijlage.
De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging in dezen een besluit te nemen, nadat aan het vorenstaande aandacht zal zijn geschonken.
De vice-president van de Raad van State
Bijlage bij het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State betreffende no.W15.12.0295/IV met redactionele kanttekeningen die de Afdeling in overweging geeft
- In artikel 2.4 "kunnen" vervangen door: worden (zie de tekst van artikel 40 van Verordening (EG) nr. 834/2007).
- In artikel 3.2 de formulering "voldoet niet aan artikel 2.17, eerste lid, van de wet" aanpassen omdat in dat wetsartikel een verbod staat.
- In artikel 3.9 "kunnen" vervangen door: worden.
- In de transponeringstabel, deel conversie van oude naar nieuwe regelgeving, aangeven waar vroeger de materie van artikel 2.1 en die van de artikelen 3.1 tot en met 3.9 van het ontwerpbesluit was geregeld. Tevens verwijzen naar de aanvullende wetttelijke grondslag voor erkenningen enz. in artikel 7.1 van de Wet dieren.
- In de transponeringstabel, deel uitvoering EU-verordeningen en implementatie Richtlijn 2002/32/EG, alsnog aangeven hoe de artikelen 3 en 13 van Richtlijn 2002/32/EG zijn geïmplementeerd.
Nader rapport (reactie op het advies) van 2 november 2012
1. Regeling van de uitvoering van de EU-verordeningen
a. Anders dan de Afdeling in haar advies concludeert, beoogt artikel 2.1 van het ontwerpbesluit niet om alle nog te regelen onderwerpen van de uit te voeren EU-rechtshandelingen aan de minister te delegeren. Primair wordt de uitvoering van EU-verordeningen en EU–besluiten op artikel 6.4 van de wet gebaseerd. Artikel 6.4 biedt in samenhang met artikel 2.18, tweede lid, van de wet voor de daarin genoemde onderwerpen de basis voor de uitvoering van bindende onderdelen van EU-verordeningen en EU-besluiten bij ministeriële regeling.
De Wet dieren bevat geen basis voor rechtstreekse uitvoering bij ministeriële regeling van niet-bindende onderdelen van EU-verordeningen en EU-besluiten, waarbij keuzeruimte voor lidstaten bestaat. De basis om uitvoering aan deze onderdelen te geven is voor diervoeders artikel 2.18, tweede lid, van de wet.
Het ontwerpbesluit bevat een delegatiegrondslag voor implementatie bij ministeriële regeling van een tweetal soorten voorschriften in EU-verordeningen en krachtens die EU-verordeningen vastgestelde EU-rechtshandelingen. Dat betreft de verplichting tot invulling van een onderdeel van die verordening en de mogelijkheid om een bepaalde handeling of toestand toe te staan of te verbieden. Deze bevoegdheid omvat, anders dan de Afdeling veronderstelt, niet de ongeclausuleerde aanhef van artikel 2.18, tweede lid, van de wet, maar is beperkt tot de specifiek in dat artikellid genoemde onderwerpen in de onderdelen a tot en met l. Naar aanleiding van het advies van de Afdeling is dat in de toelichting op artikel 2.1 verduidelijkt en is de toelichting in het algemene deel, onder paragraaf 2, uitgebreid.
Voorts is ten gevolge van het advies van de Afdeling in de nota van toelichting vermeld dat voor uitvoering van EU-verordeningen met betrekking tot diervoeders die erkennings- en registratieverplichtingen voor ondernemingen inhouden, artikel 7.1 van de wet de basis vormt.
b. De Afdeling merkt op dat een goede toepassing van artikel 2.1, eerste en tweede lid, van het ontwerpbesluit vereist dat het duidelijk is welke onderdelen van EU-verordeningen of EU-rechtshandelingen keuzevrijheid aan de nationale wetgever laten. De Afdeling wijst daarbij op de voorbeelden die in de nota van toelichting bij artikel 2.1 zijn gegeven.
Bij de voorbereiding van het ontwerpbesluit is onderzocht welke bepalingen van de in totaal 21 EU-rechtshandelingen, nog enige keuzevrijheid aan de lidstaten laten. Uit dit onderzoek, resulterend in een tabel van 649 rijen, 9 kolommen, 121 bladzijden A4, bleek dat bij slechts elf artikelen sprake is van enige vorm van (minimale) keuzevrijheid voor de lidstaten (hierin zijn Verordening (EG) nr. 834/2007 en de in hoofdstuk 3 van het besluit geïmplementeerde Richtlijn 2002/32/EG niet betrokken). Regelingsvrijheid is er niet. Deze elf artikelen zijn genoemd in de toelichting bij artikel 2.1 en de implementatietabel. De woorden “onder meer” in de aanhef van de opsomming van deze artikelen en de in de opsomming onder e genoemde bepalingen van Verordening (EG) nr. 834/2007 zijn in verband hiermee geschrapt, waarmee tevens rekening is gehouden met de kanttekening in voetnoot 2 met betrekking tot onderdeel e van de opsomming.
Verordening (EG) nr. 834/2007 heeft betrekking op biologische diervoeders, waarover in hoofdstuk 2, paragraaf 2, van het ontwerpbesluit bepalingen zijn opgenomen. Deze verordening bevat meer artikelen waarbij enige keuzevrijheid is gelaten. Slechts in verband met door de Europese Commissie krachtens artikel 40 van Verordening (EG) nr. 834/2007 gestelde regels is in artikel 2.4 in een delegatiegrondslag voorzien met betrekking tot biologische diervoeders voor gezelschapsdieren. Van andere bepalingen van Verordening (EG) nr. 834/2007 die enige keuzevrijheid laten, wordt thans door Nederland geen gebruik gemaakt en wordt niet verwacht dat daarvan in de toekomst gebruik gemaakt zal worden. Dit is in de toelichting en de implementatietabel opgenomen en de toelichting is met betrekking tot het in voetnoot 2 van het advies van de Afdeling genoemde onderdeel d verduidelijkt.
Verder is de toelichting bij artikel 2.1 aangevuld met een passage met betrekking tot 7 gedelegeerde EU-rechtshandelingen. Deze rechtshandelingen van de Europese Commissie zijn zeer gedetailleerd van aard en bevatten enkele minimale keuzemogelijkheden voor de lidstaten. Regels voor de uitvoering van deze rechtshandelingen worden bij ministeriële regeling gesteld.
Een en ander neemt overigens niet weg dat in de toekomst nieuwe EU-verordeningen en gedelegeerde EU-rechtshandelingen kunnen worden vastgesteld die onder artikel 2.1, eerste of tweede lid, van het ontwerpbesluit vallen. Op de formuleringen die in die EU-verordeningen en gedelegeerde EU-rechtshandelingen zullen worden gebruikt kan uiteraard thans niet worden vooruitgelopen.
Voorts heeft de Afdeling geadviseerd in de nota van toelichting een verfijndere transponeringstabel op te nemen. Bij de voorbereiding van het ontwerpbesluit is zoals hiervoor vermeld een tabel van 121 bladzijden opgesteld. Om reden van inzichtelijkheid, duidelijkheid en efficiency is deze tabel achterwege gelaten en is de aan de Afdeling voorgelegde implementatietabel aangevuld met een verwijzing naar de elf artikelen, die krachtens artikel 2.1 van het besluit kunnen worden geïmplementeerd.
2. Redactionele kanttekeningen
Aan de redactionele kanttekeningen van de Afdeling is gevolg gegeven, met uitzondering van die inzake de artikelen 2.4 en 3.9. Daarop wordt hieronder ingegaan.
- ad artikel 2.4. Artikel 40 van Verordening (EG) nr. 834/2007 is imperatief voor de Europese Commissie. De Europese Commissie heeft in artikel 95, vijfde lid, van Verordening (EG) nr. 889/2008 de lidstaten de bevoegdheid gelaten om voor biologische diervoeders voor gezelschapsdieren regels te stellen. Er is geen verplichting voor de lidstaat om daartoe over te gaan.
- Aan de kanttekening bij artikel 3.9 is geen vervolg gegeven. In de huidige regelgeving zijn geen regels gesteld als in dat artikel bedoeld en er zijn ook geen voornemens om dergelijke regels te stellen. De maatregelen, bedoeld in artikel 8, derde lid, van richtlijn 2002/32/EG kunnen van diverse aard zijn, waaronder maatregelen die het stellen van regels inhouden. Een imperatieve vormgeving van artikel 3.9 is derhalve niet nodig en regels waaraan geen behoefte bestaat zijn niet wenselijk.
- met betrekking tot de beide kanttekeningen inzake de transponeringstabel is voor richtlijn 2002/32/EG een volledige implementatietabel opgenomen gecombineerd met een transponeringstabel vanuit de bestaande regelgeving.
3. Overige opmerkingen
Aan de artikelen 3.3, 3.4 en 3.8 is een lid toegevoegd om de minster de bevoegdheid te verlenen om regels te stellen voor een in die artikelen genoemde proefneming bij dieren met diervoeders:
- om de bronnen van ongewenste stoffen te identificeren in verband met de overschrijding van een maximumgehalte,
- om maatregelen te kunnen nemen om een verhoogd gehalte aan ongewenste stoffen te beperken of deze weg te nemen,
- die in verband met nieuwe gegevens of een nieuwe beoordeling van bestaande gegevens over stoffen in diervoeders mogelijk een gevaar opleveren voor de gezondheid van mens of dier of voor het milieu.
Hiermee wordt de bestaande bevoegdheid van de minister gecontinueerd.
Tot slot zijn in de nota van toelichting enkele verduidelijkende passages toegevoegd
Ik moge U hierbij, mede namens de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en na overleg met de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, het gewijzigde ontwerp-besluit en de gewijzigde nota van toelichting doen toekomen en U verzoeken overeenkomstig dit ontwerp te besluiten.
De Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie
(1) O.a. Verordening (EG) nr. 183/2005 van het Europees Parlement en de Raad van 12 januari 2005 tot vaststelling van voorschriften voor diervoederhygiëne.
(2) Het achter d genoemde onderdeel van de verordening in de toelichting op artikel 2.1 is niet duidelijk; het eerst vermelde onderdeel van de verordening genoemd achter e in de toelichting op artikel 2.1 is niet juist.
(3) Bijv. door aan te geven voor welke onderdelen van de EU-verordeningen op grond van artikel 2.1, eerste dan wel tweede lid bij ministeriële regeling regels zullen onderscheidenlijk kunnen worden gesteld.