Ontwerpbesluit houdende regels met betrekking tot dierlijke producten (Besluit dierlijke producten), met nota van toelichting.
- Kenmerk
- W15.12.0297/IV
- Datum advies
- 7 september 2012
- Vindplaats
- Staatscourant 2012, nr. 26855
- Economische Zaken en Klimaat
- Algemene maatregel van bestuur
Toon inhoud
Ontwerpbesluit houdende regels met betrekking tot dierlijke producten (Besluit dierlijke producten), met nota van toelichting.
Bij Kabinetsmissive van 19 juli 2012, no.12.001721, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het ontwerpbesluit houdende regels met betrekking tot dierlijke producten (Besluit dierlijke producten), met nota van toelichting.
Het ontwerpbesluit strekt ter uitvoering van de Wet dieren voor zover het dierlijke producten betreft. In het ontwerpbesluit worden de regels over de keuring van vlees, de kwaliteit van levensmiddelen van dierlijke oorsprong en dierlijke bijproducten bestendigd die voorheen waren opgenomen in de Regeling vleeskeuring, het Landbouwkwaliteitsbesluit 2007, het Landbouwkwaliteitsbesluit zuivelproducten, het Besluit dierlijke bijproducten en de Regeling dierlijke bijproducten. Het ontwerpbesluit voorziet in de uitvoering van verschillende EU-verordeningen en biedt een grondslag voor de verdere uitvoering daarvan bij ministeriële regeling.
De Afdeling advisering van de Raad van State onderschrijft de strekking van het ontwerpbesluit, maar maakt daarbij een kanttekening over de wijze waarop regelgevende bevoegdheid aan de minister wordt gedelegeerd.
Op grond van artikel 3.2, eerste lid, van de Wet dieren (hierna: de wet) kunnen bij of krachtens algemene maatregel van bestuur regels worden gesteld voor de uitvoering van bindende onderdelen van EG-maatregelen over de productie van vlees na het doden van dieren. In het tweede lid van dit artikel wordt reeds een aantal onderwerpen genoemd waarop die regels betrekking kunnen hebben.
Artikel 2.1 van het ontwerpbesluit, dat op dit wetsartikel is gebaseerd, bevat twee algemeen geformuleerde delegatiebepalingen. Krachtens het eerste lid dienen bij ministeriële regeling regels te worden gesteld ter uitvoering van EU-rechtshandelingen met betrekking tot de in artikel 3.2, tweede lid, van de wet genoemde onderwerpen voor zover die EU-rechtshandelingen verplichten tot invulling van een onderdeel van die rechtshandelingen. Voorts kunnen krachtens het tweede lid voor de uitvoering van EU-rechtshandelingen met betrekking tot dezelfde onderwerpen bij ministeriële regeling regels worden gesteld voor zover die EU-rechtshandelingen de ruimte bieden om een bepaalde handeling of toestand toe te staan of te verbieden. Met deze delegatiebepalingen is de uitvoering bij ministeriële regeling van EU-rechtshandelingen in een keer geregeld. Hierover merkt de Afdeling het volgende op.
a. Er moet van worden uitgegaan dat met de voorgestelde delegatiebepalingen en de daarin opgenomen verwijzing naar de onderwerpen van de niet-limatieve lijst van artikel 3.2, tweede lid, van de wet alle nog te regelen onderwerpen worden bestreken van de uit te voeren EU-rechtshandelingen. Deze aanname wordt niet in de nota van toelichting verantwoord, hoewel dat met het oog op een correcte uitvoering van de betrokken EU-rechtshandelingen naar het oordeel van de Afdeling wel in de rede ligt. Zij adviseert de nota van toelichting op dit punt aan te vullen.
b. Voorts vereist een goede toepassing van artikel 2.1, eerste en tweede lid, van het ontwerpbesluit dat duidelijk is welke onderdelen van de genoemde EU-rechtshandelingen keuzevrijheid en/of regelingsvrijheid aan de nationale wetgever laten. De voorbeelden die in de nota van toelichting worden gegeven van regelingsruimte in EU-verordeningen zijn niet duidelijk.(zie noot 1) De Afdeling adviseert artikel 2.1, eerste en tweede lid, nader op dat aspect te bezien. In ieder geval zullen in de nota van toelichting de soorten formuleringen in de EU-rechtshandelingen moeten worden vermeld waaruit de bedoelde vrijheid van keuze en regeling blijkt. In aansluiting hierop zal ook de transponeringstabel moeten worden aangepast (verfijnd).(zie noot 2)
De Afdeling adviseert de nota van toelichting en de transponeringstabel in deze zin aan te vullen.
Het voorgaande geldt evenzeer voor de artikelen 2.7 en 3.1 van het ontwerpbesluit.
De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging in dezen een besluit te nemen, nadat aan het vorenstaande aandacht zal zijn geschonken.
De vice-president van de Raad van State
Nader rapport (reactie op het advies) van 31 oktober 2012
a. en b.
Anders dan de Afdeling in haar advies concludeert, beogen de artikelen 2.1, 2.7 en 3.1 van het ontwerpbesluit niet om alle nog te regelen onderwerpen van de uit te voeren EU-rechtshandelingen aan de minister te delegeren. Primair wordt de uitvoering van EU-verordeningen en -beschikkingen op artikel 6.4 van de wet gebaseerd. Omdat de regels over dierlijke producten voornamelijk in verordeningen zijn neergelegd en nauwelijks in beschikkingen, wordt hieronder alleen gesproken over EU-verordeningen. Artikel 6.4 biedt voor de daarin genoemde onderwerpen de basis voor de uitvoering van bindende onderdelen van EU-verordeningen bij ministeriële regeling.
De Wet dieren bevat geen basis voor rechtstreekse uitvoering van niet-bindende onderdelen van EU-verordeningen, waarbij keuzeruimte voor lidstaten bestaat. De basis om uitvoering aan deze onderdelen te geven is voor dierlijke producten hoofdstuk 3 van de wet: voor regels over vleeskeuring artikel 3.2, tweede lid en voor de regels over de kwaliteit van dierlijke producten en dierlijke bijproducten artikel 3.1, tweede lid.
Het ontwerpbesluit bevat een delegatiegrondslag voor implementatie bij ministeriële regeling van een tweetal soorten voorschriften in verordeningen. Dat betreft de verplichting tot invulling van een onderdeel van die verordening en de mogelijkheid om een bepaalde handeling of toestand toe te staan of te verbieden. Een voorbeeld van een bepaling uit de eerste categorie is de verplichting in artikel 23, vijfde lid, van verordening (EG) nr. 889/2008(zie noot 3) voor lidstaten om vast te stellen hoe lang de uitlopen bij pluimvee leeg moeten blijven. Voor de tweede categorie kan artikel 18, tweede lid, onderdeel a, van verordening (EG) nr. 1069/2009(zie noot 4) als voorbeeld dienen. Die bepaling geeft lidstaten de bevoegdheid om toe te staan dat een exploitant van een dierentuin bepaalde dode dieren uit de eigen dierentuin mag vervoederen aan dieren in die dierentuin. Vooral de tweede situatie komt veelvuldig voor in de EU-verordeningen over dierlijke producten. De afweging die aan de toestemming ten grondslag ligt, zoals de vraag of een product veilig is of van voldoende kwaliteit, is dan al op EU-niveau gemaakt, maar de beslissing om van deze mogelijkheid gebruik te maken, wordt aan de lidstaten overgelaten. Gelet op de variëteit in formuleringen in de verscheidene verordeningen op het terrein van de dierlijke producten wordt in de nota van toelichting volstaan met het geven van enkele sprekende voorbeelden.
In de toelichting bij de Regeling dierlijke producten zal een transponeringstabel worden opgenomen waarin de voorheen geldende regelgeving en de Regeling dierlijke producten naast elkaar worden gezet. Hieruit blijkt rechtstreeks waar een norm uit de oude regelgeving in de nieuwe regeling kan worden aangetroffen. Dat biedt meer inzicht voor degenen die met regels omtrent dierlijke producten te maken hebben dan het opnemen van een dergelijke tabel in dit besluit, zoals de Afdeling suggereert. In die tabel kan immers nog niet worden aangegeven in welke nieuwe artikelen van de Regeling dierlijke producten de oude regels zijn verwerkt, nu die regeling nog niet tot stand is gekomen.
Vanwege de beperkte keuzeruimte bij de bovengenoemde onderdelen van EU-verordeningen wordt gebruik gemaakt van de mogelijkheid van subdelegatie aan de minister die artikel 3.1, eerste lid, en 3.2, eerste lid, van de wet bieden. Deze mogelijkheid had betrekking op EU-rechtshandelingen. Met het onderhavige besluit wordt echter slechts één EU-richtlijn geïmplementeerd, die uitsluitend bindende onderdelen bevat. De bovengenoemde delegatiegrondslagen van het besluit zijn dus niet nodig voor de uitvoering van onderdelen van EU-richtlijnen met beperkte keuzeruimte. De reikwijdte van de delegatiegrondslagen is daarom als gevolg van het advies van de Afdeling aangepast en betreft nu alleen regels met geringe keuzeruimte ter uitvoering van EU-verordeningen en EU-besluiten.
De mogelijkheid tot subdelegatie is verder beperkt tot de onderwerpen waarnaar in de artikelen 2.1, 2.7 en 3.1 van het besluit wordt verwezen. Er is dus niet bedoeld te verwijzen naar een niet-limitatieve lijst van onderwerpen, zoals de Afdeling veronderstelt. Om dit te verduidelijken, zijn ook in artikel 2.1 van het besluit de onderdelen van artikel 3.2 van de wet toegevoegd waarop de delegatiegrondslag van artikel 2.1 van het besluit betrekking heeft: de onderdelen a tot en met l. De onderdelen waarnaar in de artikelen 2.7 en 3.1 van het besluit wordt verwezen, zijn al beperkt.
Buiten de reikwijdte van de delegatiebepalingen van de artikelen 2.1, 2.7 en 3.1 van het ontwerpbesluit vallen onderdelen van EU-verordeningen die lidstaten verplichten of de ruimte laten om een onderwerp te regelen, waarbij aan de lidstaten is overgelaten om te bepalen hoe die regels komen te luiden. Een voorbeeld hiervan is artikel 1, vierde lid, van verordening (EG) nr. 853/2004(zie noot 5). Op grond van die bepalingen moeten lidstaten regels stellen over, onder meer, de rechtstreekse levering van kleine hoeveelheden vlees van pluimvee en lagomorfen die op het bedrijf zijn geslacht aan de eindgebruiker of de detailhandel. Deze onderwerpen zijn vrij onbepaald en de inhoud van deze regels is nog niet vastgelegd op EU-niveau. De basis van deze regels wordt daarom op het niveau van algemene maatregel van bestuur geregeld.
In paragraaf 1.5 van de nota van toelichting is de delegatiesystematiek verduidelijkt. In paragraaf 2.1 van de nota van toelichting is het voorbeeld van de punten 4.3 en 9 van bijlage V bij verordening (EG) nr. 999/2001 niet aangepast. Deze punten zijn aan die verordening toegevoegd met verordening (EG) nr. 722/2007 van de Commissie van 25 juni 2007 tot wijziging van de bijlagen II, V, VI, VIII, IX en XI bij Verordening (EG) nr. 999/2001 van het Europees Parlement en de Raad houdende vaststelling van voorschriften inzake preventie, bestrijding en uitroeiing van bepaalde overdraagbare spongiforme encefalopathieën (PbEU 2007 L 164).
Ik moge U hierbij het gewijzigde ontwerpbesluit en de gewijzigde nota van toelichting doen toekomen en U verzoeken overeenkomstig dit ontwerp te besluiten.
De Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie
(1) De punten 4.3 en punt 9 van bijlage V bij verordening (EG) nr. 999/2001 bestaan niet.
(2) Bijv. door aan te geven voor welke onderdelen van de EU-verordeningen op grond van artikel 2.1, eerste dan wel tweede lid bij ministeriële regeling regels zullen onderscheidenlijk kunnen worden gesteld.
(3)Verordening (EG) nr. 889/2008 van de Commissie van 5 september 2008 tot vaststelling van bepalingen ter uitvoering van Verordening (EG) nr. 834/2007 van de Raad inzake de biologische productie en de etikettering van biologische producten, wat de biologische productie, de etikettering en de controle betreft (PbEU 2009 L250).
(4)Verordening (EG) nr. 1069/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 tot vaststelling van gezondheidsvoorschriften inzake niet voor menselijke consumptie bestemde dierlijke bijproducten en afgeleide producten en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1774/2002 (verordening dierlijke bijproducten (PbEU 2009 L 300)
(5)Verordening (EG) nr. 853/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 houdende vaststelling van specifieke hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (PbEU 2004 L 139).