Ga naar de inhoud
lees voor
Direct naar
  • en (Information in English)
  • de (Deutsche Informationen)
  • fr (Informations en français)
  • contact
  • pers
  • werken bij
  • app
  • Actueel
    • Nieuws
    • Zittingsagenda
    • Persagenda
    • Evenementen
    • Piet Hein Donner Scriptieprijs
  • Adviezen
  • Uitspraken
  • Publicaties
    • Brochures
    • Studies en onderzoeken
    • Regelingen
    • Consultaties
    • Jaarverslagen
    • Toespraken vice-president
  • Over ons
    • Raad van State in het kort
    • Organisatie
    • Advisering
    • Bestuursrechtspraak
    • Begrotingstoezicht
    • Toetsing Klimaatwet
    • Geschiedenis
    • Raad van State in beeld
  • Zoeken
  • en
  • de
  • fr
  • contact
  • pers
  • werken bij
  • app
Zoeken

  1. Home ›
  2. Uitspraken ›
  3. Uitspraak 202406067/1/A2

Uitspraak 202406067/1/A2

ECLI
ECLI:NL:RVS:2026:6800
Datum uitspraak
18 november 2026
Inhoudsindicatie
Bij besluit van 17 augustus 2023 heeft de Belastingdienst/Toeslagen het verzoek van [appellant] om overname van zijn private schulden afgewezen. [appellant] is erkend gedupeerde van de toeslagenaffaire. Hij heeft de minister verzocht om overname van zijn schuld aan [persoon A] van € 20.000,00, die hij op 19 december 2006 is aangegaan. Verder heeft hij verzocht om overname van zijn schuld aan zijn ex-partner [persoon B] van € 115.129,53, volledig bestaande uit achterstallige kinderalimentatie. De minister heeft zich over de schuld aan [persoon A] op het standpunt gesteld dat die schuld niet voor overname in aanmerking komt. Niet is voldaan aan de voorwaarde dat de schuld opeisbaar is, als bedoeld in artikel 4.1, tweede lid, aanhef en onder b, van de Wht. Weliswaar volgt uit de notariële akte dat de hoofdsom van de lening met ingang van 31 december 2007 opeisbaar is geworden, maar onduidelijk is wanneer de schuld daadwerkelijk door [persoon A] is opgeëist en hoe hoog de restschuld is. [persoon A] heeft desgevraagd ook geen opeisingsbrief en een gespecificeerde opbouw van het ingediende saldo overgelegd.
  • Hoger beroep
  • Geld

Toon inhoud

  • Volledige tekst
Volledige tekst

202406067/1/A2.
Datum uitspraak: 18 november 2026

AFDELING
BESTUURSRECHTSPRAAK

Uitspraak op het hoger beroep van:

[appellant], wonend in Amstelveen,
appellant,

tegen de uitspraak van de rechtbank Amsterdam van 28 augustus 2024 in zaak nr. 24/672 in het geding tussen:

[appellant]

en

de minister van Financiën.

Procesverloop

Bij besluit van 17 augustus 2023 heeft de Belastingdienst/Toeslagen het verzoek van [appellant] om overname van zijn private schulden afgewezen.

Bij besluit van 23 januari 2024 heeft de minister het door [appellant] daartegen gemaakte bezwaar ongegrond verklaard.

Bij uitspraak van 28 augustus 2024 heeft de rechtbank het door [appellant] daartegen ingestelde beroep gegrond verklaard, het besluit van 23 januari 2024 vernietigd en het besluit van 17 augustus 2023 herroepen, beide voor zover daarbij is besloten de private schuld van [appellant] aan [persoon B] niet over te nemen, bepaald dat de minister de betalingsachterstand van € 12.361,53 van [appellant] aan [persoon B] overneemt en dat de uitspraak in de plaats treedt van het besluit van 23 januari 2024 voor zover vernietigd.

Tegen deze uitspraak heeft [appellant] hoger beroep ingesteld.

De minister heeft een schriftelijke uiteenzetting ingediend.

De Afdeling heeft de zaak op een zitting behandeld op 28 oktober 2025, waar [appellant], bijgestaan door mr. J. Ruijs, advocaat in Amsterdam, en de minister, vertegenwoordigd door mr. J. Rhebergen en mr. drs. A. Divis-Stein, zijn verschenen.

De minister heeft een nader stuk ingediend.

De Afdeling heeft het onderzoek met toepassing van artikel 8:68, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) heropend.

[appellant] heeft desgevraagd gereageerd op het nadere stuk van de minister.

Met instemming van partijen heeft de Afdeling afgezien van een nadere zitting. De Afdeling heeft vervolgens met toepassing van artikel 8:57, derde lid, van de Awb het onderzoek gesloten.

Overwegingen

Inleiding

1. Deze uitspraak gaat over een besluit op grond van de regeling voor overneming en betaling van private schulden die is opgenomen in de Wet hersteloperatie toeslagen (de Wht).

2. In hoofdstuk 4 van de Wht is geregeld onder welke voorwaarden gedupeerden in aanmerking komen voor het overnemen en betalen van private schulden. De voor dit geschil relevante bepalingen van die wet zijn opgenomen in de bijlage.

3. [appellant] is erkend gedupeerde van de toeslagenaffaire. Hij heeft de minister verzocht om overname van zijn schuld aan [persoon A] van € 20.000,00, die hij op 19 december 2006 is aangegaan. Verder heeft hij verzocht om overname van zijn schuld aan zijn ex-partner [persoon B] van € 115.129,53, volledig bestaande uit achterstallige kinderalimentatie.

Besluitvorming

4. De minister heeft zich over de schuld aan [persoon A] op het standpunt gesteld dat die schuld niet voor overname in aanmerking komt. Niet is voldaan aan de voorwaarde dat de schuld opeisbaar is, als bedoeld in artikel 4.1, tweede lid, aanhef en onder b, van de Wht. Weliswaar volgt uit de notariële akte dat de hoofdsom van de lening met ingang van 31 december 2007 opeisbaar is geworden, maar onduidelijk is wanneer de schuld daadwerkelijk door [persoon A] is opgeëist en hoe hoog de restschuld is. [persoon A] heeft desgevraagd ook geen opeisingsbrief en een gespecificeerde opbouw van het ingediende saldo overgelegd.

5. Ook de schuld aan [persoon B] komt volgens de minister niet voor overname in aanmerking. Niet is voldaan aan de voorwaarde dat de schuld opeisbaar was voor 1 juni 2021. Niet is gebleken dat [appellant] voor 1 juni 2021 is aangemaand tot betaling van de achterstallige kinderalimentatie. Pas op 9 januari 2024 heeft [persoon B] een aanmaning verzonden voor een vordering van € 115.129,53, waarin voor het eerst een gespecificeerde opbouw van de vordering aan alimentatie is opgenomen. Verder zijn de maandelijkse alimentatieverplichtingen tot 9 januari 2019 mogelijk verjaard, aldus de minister.

Uitspraak van de rechtbank

6. De rechtbank heeft over de schuld aan [persoon B] geoordeeld dat de minister ten onrechte het standpunt heeft ingenomen dat die schuld niet opeisbaar was voor 1 juni 2021. De minister heeft evenwel terecht gesteld dat de vorderingen van [persoon B] tot 9 januari 2019 zijn verjaard. [appellant] heeft niet aannemelijk gemaakt dat [persoon B] eerder stuitingshandelingen heeft verricht dan de aanmaning op 9 januari 2024. Hierdoor komen alleen de achterstallige alimentatieverplichtingen over de periode 9 januari 2019 tot 1 juni 2021 voor overname in aanmerking. Voor de alimentatieverplichtingen van voor 9 januari 2019 rest door verjaring slechts een natuurlijke verbintenis tot betaling, die rechtens niet afdwingbaar is en waardoor geen sprake (meer) kan zijn van mogelijke incassomaatregelen. Gelet op het doel van de Wht komt die schuld niet voor overname in aanmerking. Voor de alimentatieverplichtingen van 9 januari 2019 tot 1 juni 2021 geldt dat een bedrag van € 12.361,53 door de minister moet worden overgenomen.

7. De rechtbank heeft over de schuld aan [persoon A] geoordeeld dat deze vordering is verjaard. Die schuld was per 31 december 2007 opeisbaar, waardoor [appellant] per die datum in verzuim is. Hij heeft niet aannemelijk gemaakt dat [persoon A] stuitingshandelingen heeft verricht. Omdat [appellant] voor deze schuld vanwege de verjaring niet geconfronteerd kan worden met incassomaatregelen, was de minister, gelet op het doel van de Wht, niet gehouden deze schuld over te nemen.

Beoordeling van het hoger beroep

Schuld aan [persoon B]

8. [appellant] betoogt dat de rechtbank in het kader van de Wht een onjuiste uitleg heeft gegeven aan het begrip opeisbaarheid, gelezen in samenhang met verjaring. De stelling van de minister dat hij de resterende schuld aan [persoon B] niet hoeft over te nemen, omdat deze is verjaard, heeft geen wettelijke basis in de Wht. De Wht stelt in artikel 4.1, tweede lid, drie limitatieve voorwaarden voor overname van een schuld. Daarin kan niet worden gelezen dat ook verjaring aan overname in de weg staat. Dat de schuld niet meer in rechte afdwingbaar is, maar een natuurlijke verbintenis is, maakt niet dat deze niet voldoet aan de voorwaarden in voornoemde bepaling. Door de verjaring toch tegen te werpen, wordt ten onrechte een generieke weigeringsgrond aan de Wht toegevoegd. Daarbij komt dat (nog) niet kan worden aangenomen dat de schuld aan [persoon B] is verjaard. Daarover loopt nog een procedure bij de civiele rechter.

8.1. In artikel 4.1 van de Wht staan de eisen voor overname van private schulden. Tussen partijen is niet in geschil dat de schuld aan [persoon B] op grond van het derde lid, aanhef en onder c, van deze bepaling een schuld is die voor overname in aanmerking komt. De geldschuld vloeit immers voort uit een alimentatieverplichting.

8.2. Voor overname is verder van belang dat een schuld voldoet aan de voorwaarden, gesteld in het tweede lid van artikel 4.1 van de Wht. Geldschulden worden overgenomen als (a) deze zijn ontstaan na 31 december 2005, (b) voor 1 juni 2021 opeisbaar waren en (c) niet zijn voldaan op het tijdstip waarop de aanvraag wordt gedaan. Deze eisen zijn cumulatief en limitatief in de Wht opgenomen.

8.3. Niet is in geschil dat de schuld aan [persoon B] voldoet aan de voorwaarde, vermeld onder a van het tweede lid van artikel 4.1 van de Wht. Ook is niet in geschil dat de schuld voldoet aan voorwaarden b en c van die bepaling, als de schuld niet zou zijn verjaard. De vraag ligt voor of de schuld aan [persoon B] door de minister moet worden overgenomen, ondanks dat deze, naar de minister stelt, is verjaard. In het bijzonder spitst het geschil zich toe op de vraag of door de eventuele verjaring van de vordering niet is voldaan aan de voorwaarden voor overname die de Wht daaraan stelt.

8.4. De Afdeling overweegt hierover als volgt. Het oordeel van de rechtbank is gebaseerd op door haar aangenomen ingetreden verjaring van een deel van de schuld van [appellant] bij [persoon B]. De Afdeling kan echter op basis van de gedingstukken niet vaststellen dat [appellant] zich tegenover [persoon B] op verjaring van (een deel van) de vorderingen van [persoon B] heeft beroepen, en dat dit beroep van [appellant] is gehonoreerd. [appellant] heeft zich in hoger beroep namelijk op het standpunt gesteld dat de schuld in kwestie zich niet leent voor verjaring. Wat van dat standpunt ook zij, nu niet vaststaat dat [appellant] zich tegenover [persoon B] op verjaring heeft beroepen, verjaring niet van rechtswege met het voltooid zijn van een verjaringstermijn intreedt en de rechter niet ambtshalve het middel van verjaring mag toepassen (zie artikel 322, eerste lid, van boek 3 van het Burgerlijk Wetboek (BW), kan in dit geding niet tot uitgangspunt worden genomen dat een deel van de vorderingen van [persoon B] op [appellant] is verjaard. De rechtbank heeft dit niet onderkend.

8.5. De Afdeling voegt hieraan nog het volgende toe. Indien een schuldenaar zich tegenover een schuldeiser met succes beroept op verjaring van een rechtsvordering tot betaling van een geldschuld of bevoegdheid tot tenuitvoerlegging van een rechterlijke of arbitrale uitspraak strekkende tot betaling van een geldschuld, is deze schuld niet meer rechtens afdwingbaar. In dat geval blijft op grond van artikel 3 van boek 6 van het BW een natuurlijke verbintenis tussen de schuldeiser en de schuldenaar over. Ook na een geslaagd beroep op verjaring kan de vordering nog wel in die zin afdwingbaar zijn dat verrekening onder omstandigheden mogelijk blijft (artikel 131, eerste lid, van Boek 6 van het BW).

8.6. Bij de beoordeling of een schuld voldoet aan de voorwaarden voor overname als bedoeld in artikel 4.1 van de Wht moet, gelet op het voorgaande, worden uitgegaan van het bestaan van die schuld, ook als verjaring zou zijn voltooid en de schuldenaar zich daartegenover de schuldeiser met succes op zou hebben beroepen. De schuld is dan blijven voortbestaan als een natuurlijke verbintenis tussen de schuldeiser en de schuldenaar. De Afdeling ziet in dit kader geen aanknopingspunten voor het oordeel dat de schuld in een dergelijk geval niet (meer) kan voldoen aan de voorwaarden van artikel 4.1 van de Wht. De Afdeling wijst er in dit verband op dat artikel 4.1, tweede lid, aanhef en onder b, van de Wht slechts verlangt dat een schuld voor 1 juni 2021 opeisbaar was. Niet is relevant of een schuldeiser met een opeisbare vordering voor 1 juni 2021 ook daadwerkelijk stappen tot invordering of opeising heeft gezet (vergelijk de uitspraak van de Afdeling van 22 oktober 2025, ECLI:NL:RVS:2025:5101, onder 7). Weliswaar kan de schuldeiser voldoening van verjaarde schulden niet meer via beslag of andere executiemaatregelen afdwingen, en kan zij voor het innen van de schuld niet effectief incassomaatregelen instellen of daarmee dreigen, maar dit doet er niet aan af dat de schuld van de schuldenaar en de daaraan verbonden betalingsachterstanden feitelijk bestaan.

8.7. Gelet op het voorgaande is de rechtbank ten onrechte tot het oordeel gekomen dat de geldschuld van [appellant] aan [persoon B], voor zover het gaat om de alimentatieverplichtingen tot 9 januari 2019, gezien het doel van de Wht niet voor overname in aanmerking komt, omdat deze niet meer rechtens afdwingbaar zou zijn. Zij heeft niet onderkend dat de schuld voldoet aan de vereisten voor overname als bedoeld in artikel 4.1, tweede lid, aanhef en onder a, b, en c, van de Wht, in samenhang gelezen met het derde lid, onder c, van die bepaling. Dit betekent dat de minister ook de achterstallige alimentatieverplichtingen van [appellant] aan [persoon B] tot 9 januari 2019 moet overnemen.

8.8. Het betoog slaagt.

Schuld aan [persoon A]

9. Het betoog van [appellant] dat de rechtbank ten onrechte tot het oordeel is gekomen dat de minister de schuld aan [persoon A] niet hoeft over te nemen slaagt eveneens. Ook die schuld komt, in navolging van wat is overwogen onder 8.2-8.4, voor overname in aanmerking. De rechtbank heeft ten onrechte niet onderkend dat de schuld aan [persoon A] op grond van artikel 4.1, tweede lid, aanhef en onder a, b, en c, van de Wht, in samenhang gelezen met artikel 4.1, derde lid, aanhef en onder b, voor overname in aanmerking komt.

Conclusie

10. Het hoger beroep is gegrond. Weliswaar heeft de rechtbank het beroep terecht gegrond verklaard, de minister in de proceskosten veroordeeld en bepaald dat griffierecht moet worden vergoed, maar de uitspraak dient voor het overige te worden vernietigd. De rechtbank heeft niet onderkend dat de minister de schuld aan [persoon B] en [persoon A] volledig had moeten overnemen, omdat aan de voorwaarden van artikel 4.1, tweede lid, aanhef en onder a, b en c, van de Wht is voldaan. Doende wat de rechtbank zou behoren te doen, zal de Afdeling het besluit van 23 januari 2024 vernietigen. De Afdeling zal zelf in de zaak voorzien en het besluit van 17 augustus 2023 herroepen. Verder zal zij bepalen dat de minister de schuld aan [persoon B] en [persoon A] volledig overneemt en dat deze uitspraak in de plaats treedt van het vernietigde besluit.

11. De minister moet de proceskosten vergoeden.

Beslissing

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:

I. verklaart het hoger beroep gegrond;

II. vernietigt de uitspraak van de rechtbank Amsterdam voor zover daarin het besluit van 23 januari 2024 gedeeltelijk is vernietigd, het besluit van 17 augustus 2023 gedeeltelijk is herroepen en de rechtbank heeft bepaald dat de minister de betalingsachterstand van € 12.361,53 van [appellant] aan [persoon B] dient over te nemen en de uitspraak in de plaats treedt van het besluit van 23 januari 2024 voor zover dat is vernietigd;

III. bevestigt de uitspraak van de rechtbank Amsterdam voor het overige;

IV. vernietigt het besluit van de minister van Financiën van 23 januari 2024, kenmerk SBN 6032753;

V. herroept het besluit van de minister van Financiën van 17 augustus 2023, kenmerk SBN-B0808;

VI. wijst het verzoek van [appellant] om overname van zijn schuld aan R. [persoon A] en M. [persoon B] toe;

VII. bepaalt dat deze uitspraak in de plaats treedt van het vernietigde besluit;

VIII. veroordeelt de minister van Financiën tot vergoeding van bij [appellant] in verband met de behandeling van het hoger beroep opgekomen proceskosten tot een bedrag van € 2.335,00, geheel toe te rekenen aan door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand.

Aldus vastgesteld door mr. J.F. de Groot, voorzitter, en mr. C.H. Bangma en mr. M. den Heyer, leden, in tegenwoordigheid van mr. M. Rijsdijk, griffier.

w.g. De Groot
voorzitter

w.g. Rijsdijk
Griffier

Uitgesproken in het openbaar op 18 november 2026

705-1062

BIJLAGE

WETTELIJK KADER

Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek

Artikel 322

1. De rechter mag niet ambtshalve het middel van verjaring toepassen.

[…].

Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek

Artikel 3

1. Een natuurlijke verbintenis is een rechtens niet- afdwingbare verbintenis.

2. Een natuurlijke verbintenis bestaat:

a. wanneer de wet of een rechtshandeling aan een verbintenis de afdwingbaarheid onthoudt;

b. wanneer iemand jegens een ander een dringende morele verplichting heeft van zodanige aard dat naleving daarvan, ofschoon rechtens niet afdwingbaar, naar maatschappelijke opvattingen als voldoening van een aan die ander toekomende prestatie moet worden aangemerkt.

Artikel 131

1. De bevoegdheid tot verrekening eindigt niet door verjaring van de rechtsvordering.

[…].

Wet hersteloperatie toeslagen

Artikel 4.1. Overneming of betaling privaatrechtelijke geldschulden gedupeerde aanvrager kinderopvangtoeslag, partner en ex-partner van gedupeerde aanvrager kinderopvangtoeslag

1. Onze Minister neemt op aanvraag de geldschulden en kosten over op grond van artikel 155 van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek van een aanvrager van een kinderopvangtoeslag die in aanmerking komt voor toepassing van een herstelmaatregel als bedoeld in artikel 2.7 of diens partner, bedoeld in artikel 3.1, eerste lid, onderdelen b of c, of een ex-partner die in aanmerking komt voor de compensatie, bedoeld in artikel 2.14h, eerste lid, en aan wie deze is toegekend, tenzij op die aanvrager, die partner of die ex-partner artikel 4.6 of 4.7 van toepassing is.

2. De geldschulden die worden overgenomen:

a. zijn ontstaan na 31 december 2005;

b. waren voor 1 juni 2021 opeisbaar; en

c. zijn niet voldaan op het tijdstip waarop de aanvraag wordt gedaan.

3. Geldschulden en kosten die worden overgenomen, zijn:

[…].

b. een geldschuld die niet is ontstaan door een in de normale uitoefening van een beroep of bedrijf verrichte rechtshandeling van de schuldeiser indien deze is vastgelegd in een notariële akte die is verleden in de periode tussen 1 januari 2006 en 1 juni 2021 of blijkt uit een rechterlijke uitspraak indien de daaraan voorafgaande ingebrekestelling of dagvaarding of het daaraan voorafgaande verzoekschrift dateert van voor 1 juni 2021, waarbij geldt dat de zaak bij de rechtbank binnen een redelijke termijn na de dagtekening van de ingebrekestelling aanhangig moet zijn gemaakt;

c. een geldschuld die voortvloeit uit alimentatieverplichtingen;

[…].


  • Zoeken
  • Link kopiëren
  • Citeren
  • Opslaan als PDF-document

Raad van State

De Raad van State is onafhankelijk adviseur van regering en parlement over wetgeving en bestuur en hoogste algemene bestuursrechter van het land.

  • Meer over ons
  • Vacatures

Contact

De Raad van State bevindt zich in het centrum van Den Haag. Wilt u in contact komen met ons of wilt u ons bezoeken voor een zitting?

  • Telefoon
  • Locatie en route
  • Post en e-mail
  • Wet open overheid
  • Nieuwe zaak starten

Altijd op de hoogte

Ontvang ons nieuws via de abonnementenservice in uw mailbox. Op de hoogte gehouden worden over uitspraken die gedaan worden in bepaalde zaken? Meld u dan aan voor de e-mailservice. Of bekijk de voortgang van een bepaalde procedure bij de Afdeling bestuursrechtspraak.

  • Abonnementenservice
  • E-mailservice uitspraken
  • Voortgang procedure
  • Aanvragen oude uitspraken

Toegankelijkheid | Privacy | Cookiebeleid

Volg ons

  • Bluesky
  • LinkedIn
  • Instagram
  • Mastodon