Uitspraak 202503640/1/A2

202503640/1/A2.
Datum uitspraak: 11 november 2026

AFDELING
BESTUURSRECHTSPRAAK

Uitspraak op het hoger beroep van:

[appellant], wonend in [woonplaats],
appellant,

tegen de uitspraak van de rechtbank Noord­-Nederland van 30 mei 2025 in zaak nr. 24/462 in het geding tussen:

[appellant]

en

de Dienst Toeslagen.

Procesverloop

Bij besluit van 9 maart 2023 heeft de Dienst Toeslagen een aanvraag van [appellant] voor een incidentele noodvoorziening van € 500,00 op grond van de Wet hersteloperatie toeslagen (Wht) afgewezen.

Bij besluit van 20 december 2023 heeft de Dienst Toeslagen het door [appellant] daartegen gemaakte bezwaar ongegrond verklaard.

Bij uitspraak van 30 mei 2025 heeft de rechtbank het door [appellant] daartegen ingestelde beroep ongegrond verklaard.

Tegen deze uitspraak heeft [appellant] hoger beroep ingesteld.

De Dienst Toeslagen heeft een schriftelijke uiteenzetting gegeven.

De Afdeling heeft de zaak ter zitting behandeld op 23 september 2026, waar de Dienst Toeslagen, vertegenwoordigd door [gemachtigden], zijn verschenen.

Overwegingen

Besluitvorming

1.       Bij besluit van 9 maart 2023 heeft de Dienst Toeslagen de aanvraag van [appellant] van 16 januari 2023 voor een incidentele noodvoorziening afgewezen, omdat [appellant] niet voldoet aan de voorwaarden van artikel 2:18, eerste lid, aanhef, onder a, en onder 1 en 2, van de Wht.

Bij besluit van 20 december 2023 heeft de Dienst Toeslagen de afwijzing gehandhaafd. Er is geen sprake van een acute financiële noodsituatie die valt onder de reikwijdte en het doel van de noodvoorziening. De noodvoorziening is namelijk niet bedoeld voor de door [appellant] gestelde huurachterstand en deurwaarderskosten. Daarnaast is het niet aannemelijk geworden dat de financiële situatie van [appellant] mogelijk het gevolg is van één van de in artikel 2:18 Wht beschreven situaties. [appellant] is niet betrokken geweest bij een CAF-onderzoek. Het is evenmin aannemelijk dat [appellant] institutioneel vooringenomen is behandeld door de Belastingdienst/Toeslagen. Verder is [appellant] niet een persoonlijke betalingsregeling of een buitengerechtelijke schuldregeling geweigerd voor een terugvordering van de huurtoeslag, zorgtoeslag of kindgebonden budget, vanwege een onterechte kwalificatie van opzet of grove schuld.

2.       Op grond van artikel 2:18, eerste lid, van de Wht kan de Dienst Toeslagen een incidentele noodvoorziening toekennen aan een aanvrager van een huurtoeslag, zorgtoeslag of kindgebonden budget die zich in een acute financiële noodsituatie bevindt waardoor hij noodzakelijke uitgaven niet kan doen, indien:

a. aannemelijk is dat de acute financiële noodsituatie mogelijk een gevolg is van:

1. institutionele vooringenomenheid van de Dienst Toeslagen, die voor 23 oktober 2019 heeft plaatsgevonden tijdens een onderzoek van het Combiteam Aanpak Facilitators (CAF) bij uitvoering van de huurtoeslag, zorgtoeslag of het kindgebonden budget; of

2. het niet toekennen van een persoonlijke betalingsregeling of het weigeren van een buitengerechtelijke schuldregeling vanwege de onterechte kwalificatie van opzet of grove schuld van hemzelf of zijn partner ten aanzien van het ontstaan van de terugvordering van de huurtoeslag, zorgtoeslag of het kindgebonden budget; […].

Uitspraak van de rechtbank

3.       De rechtbank heeft overwogen dat [appellant] zich niet in een acute financiële noodsituatie bevindt. Bij een acute financiële noodsituatie heeft de aanvrager niet genoeg financiële middelen om noodzakelijke uitgaven te doen. De rechtbank heeft verwezen naar wat in de artikelsgewijze toelichting op de Wht staat bij artikel 2.18: bij noodzakelijke uitgaven valt bijvoorbeeld te denken aan uitgaven van levensonderhoud, waaronder medicijnen, of schoolvoorzieningen voor kinderen. Het doen van betalingen op een flexibel krediet of het betalen van advocaatkosten, waarvoor [appellant] de financiële middelen ontbreken, kunnen naar het oordeel van de rechtbank daarmee niet gelijkgesteld worden.

Omdat geen sprake is van een acute financiële noodsituatie, is de rechtbank niet toegekomen aan de vraag of de acute financiële noodsituatie het gevolg is van vooringenomen handelen door de Dienst Toeslagen.

Hoger beroep

4.       In hoger beroep betoogt [appellant] dat hij wel degelijk in een acute financiële noodsituatie verkeert. Hierdoor kan hij noodzakelijke uitgaven, zoals zijn huur, zorgverzekering, eigen risico en energiekosten, niet betalen. Daarvoor verwijst hij naar het overzicht van zijn inkomen uit 2022 en zijn schulden aan de Belastingdienst van € 14.597,00, bij de ABN AMRO en bij zijn advocaat. Verder is hij met vooringenomenheid behandeld door diverse bestuursorganen, zodat hij ook voldoet aan de eerste situatie van artikel 2:18, eerste lid, aanhef en onder a, van de Wht.

Beoordeling van het hoger beroep

4.1.    Om een incidentele noodvoorziening toegekend te krijgen op grond van artikel 2:18, eerste lid, aanhef, onder a, en onder 1, van de Wht, moet aannemelijk zijn dat de acute financiële noodsituatie van de aanvrager mogelijk een gevolg is van institutionele vooringenomenheid van de Dienst Toeslagen tijdens een CAF-onderzoek. [appellant] betwist niet dat hij nooit betrokken is geweest bij een CAF-onderzoek. Alleen al om die reden voldoet hij niet aan het onderdeel van artikel 2:18 van de Wht waarop hij zich beroept. Bovendien hebben de stukken die [appellant] heeft overgelegd in hoger beroep om zijn standpunt te onderbouwen dat sprake zou zijn van vooringenomen handelen, geen betrekking op handelen door de Dienst Toeslagen. Verder is uit de door hem overgelegde stukken niet gebleken dat [appellant] een persoonlijke betalingsregeling of een buitengerechtelijke schuldregeling is geweigerd vanwege een onterechte kwalificatie van opzet of grove schuld. Er is dus ook geen sprake van een situatie als bedoeld in artikel 2:18, eerste lid, aanhef, onder a, en onder 2. Onder deze omstandigheden kan in het midden blijven of [appellant] zich in een acute financiële noodsituatie bevindt.

4.2.    De rechtbank heeft terecht, zij het op andere gronden, geen aanleiding gezien voor vernietiging van het besluit van 20 december 2023.

Conclusie

5.       Het hoger beroep is ongegrond. De Afdeling bevestigt de uitspraak van de rechtbank.

6.       De Dienst Toeslagen hoeft geen proceskosten te vergoeden.

Beslissing

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:

bevestigt de aangevallen uitspraak.

Aldus vastgesteld door mr. W. den Ouden, voorzitter, en mr. C.H. Bangma en mr. A.C. Rop, leden, in tegenwoordigheid van mr. T. van Goeverden-Clarenbeek, griffier.

w.g. Den Ouden
voorzitter

w.g. Van Goeverden-Clarenbeek
griffier

Uitgesproken in het openbaar op 11 november 2026

488-1180