Uitspraak 202307640/1/R4

202307640/1/R4.
Datum uitspraak: 11 november 2026

AFDELING
BESTUURSRECHTSPRAAK

Uitspraak op het hoger beroep van:

[appellant A] en [appellant B], wonend in Klarenbeek, gemeente Voorst,
appellanten,

tegen de uitspraak van de rechtbank Gelderland van 2 november 2023 in zaken nrs. 22/4129, 22/3961 en 22/4151 in het geding tussen:

[appellant A],
[partij A] en [partij B], wonend in Klarenbeek, gemeente Voorst,
[partij C] en [partij D], wonend in Klarenbeek, gemeente Voorst,

en

het college van burgemeester en wethouders van Voorst.

Procesverloop

Bij afzonderlijke besluiten van 14 januari 2022 heeft het college aan [partij C] een omgevingsvergunning verleend voor het aanpassen van de erfinrichting en het beplantingsplan en een omgevingsvergunning eerste fase verleend voor de bouw van een schapenstal.

Bij besluit van 7 juli 2022 heeft het college de door [partij C], [appellant A] en [partij A] tegen beide besluiten gemaakte bezwaren gegrond verklaard en de voorschriften bij beide omgevingsvergunningen aangepast.

Bij uitspraak van 2 november 2023 heeft de rechtbank de door [partij C], [appellant A] en [partij A] ingestelde beroepen tegen het besluit van 7 juli 2022, voor zover dat gaat over de omgevingsvergunning voor het aanpassen van de erfinrichting en het beplantingsplan, gegrond verklaard, dat besluit vernietigd en het college opgedragen een nieuw besluit te nemen. Bij diezelfde uitspraak heeft de rechtbank het door [partij C] en [appellant A] ingestelde beroep tegen het besluit van 7 juli 2022, voor zover dat gaat over de omgevingsvergunning eerste fase voor de bouw van een schapenstal, gegrond verklaard en dat besluit vernietigd voor zover daar de voorschriften drie, vier vijf en zes aan zijn verbonden.

Tegen deze uitspraak heeft [appellant A] hoger beroep ingesteld.

Het college en [partij C] hebben een schriftelijke uiteenzetting gegeven.

Bij besluit van 19 december 2023 heeft het college het besluit van 7 juli 2022, voor zover dat gaat over de omgevingsvergunning voor het aanpassen van de erfinrichting en het beplantingsplan, vervangen.

[partij C], [appellant A] en [partij A] hebben gronden ingediend tegen het besluit van 19 december 2023.

Bij besluit van 12 maart 2024 heeft het college aanvullend op het besluit van 19 december 2023 en in afwijking van het besluit van 14 januari 2022 voorschriften vastgesteld.

[partij C] en [appellant A] hebben gronden ingediend tegen het besluit van 12 maart 2024.

Het college heeft schriftelijke uiteenzettingen gegeven.

De Afdeling heeft de zaak ter zitting behandeld op 9 oktober 2026, waar [appellant A] en [appellant B], bijgestaan door mr. D. Heuker of Hoek, advocaat in Amsterdam, en het college, vertegenwoordigd door H. Oussoren, zijn verschenen. Voorts zijn ter zitting [partij C] en [partij D], vertegenwoordigd door mr. M.A. Patandin, rechtsbijstandverlener in Apeldoorn, en [partij A] en [partij B], gehoord.

Overwegingen

Overgangsrecht inwerkingtreding Omgevingswet

1.       Op 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en de Invoeringswet Omgevingswet in werking getreden. Als een aanvraag om een omgevingsvergunning is ingediend vóór het tijdstip van inwerkingtreding van de Omgevingswet, dan blijft op grond van artikel 4.3, aanhef en onder a, van de Invoeringswet Omgevingswet het recht zoals dat gold onmiddellijk vóór dat tijdstip van toepassing tot het besluit op die aanvraag onherroepelijk wordt, met uitzondering van artikel 3.9, derde lid, eerste zin, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (de Wabo).

De aanvragen om de omgevingsvergunningen zijn ingediend op 10 oktober 2021. Dat betekent dat in dit geval de Wabo, zoals die gold vóór 1 januari 2024, van toepassing blijft.

Wettelijk kader

2.       Het wettelijk kader is opgenomen in de bijlage, die deel uitmaakt van deze uitspraak.

Inleiding

3.       [partij C], [partij A] en [appellant A] zijn buren. Zij wonen respectievelijk op de adressen [locatie 1], [locatie 2] en [locatie 3] in Klarenbeek. De woning op het adres [locatie 1] is een voormalige boerderij. Deze boerderij is opgeknapt. De woningen van [partij A] en [appellant A] zijn nieuw gerealiseerde schuurwoningen. De woningen liggen rond een hof. Voor dit project is het bestemmingsplan "[locatie 1], Klarenbeek" vastgesteld. Er zijn een functieveranderingsplan en erfinrichtingsplan opgesteld waar bewoners zich aan moeten houden. In artikel 6.4.1 van de planregels is kort gezegd bepaald dat de bouwwerken mogen worden gebruikt onder de voorwaarde dat binnen 5 jaar na inwerkingtreding van het bestemmingsplan uitvoering is gegeven aan de aanleg en instandhouding van de erfinrichtings- en landschapsmaatregelen conform het erfinrichtingsplan.

4.       Het college heeft in een principebesluit van 21 september 2021 het functieveranderingsplan gewijzigd. Hierin staat onder meer dat een houthok en boomstammen op het perceel van [partij C] verwijderd moeten worden en dat onder voorwaarden wordt ingestemd met een schapenstal. De haag op de erfgrens tussen nummer [locatie 1] en [locatie 2] mag blijven staan en mag 1,80 tot 2,00 meter hoog zijn. Ook is op 21 september 2021 een gewijzigd erfinrichtings- en beplantingsplan opgesteld.

5.       [partij C] heeft omgevingsvergunningen aangevraagd voor het aanpassen van de erfinrichting en het beplantingsplan en voor eerste fase van de bouw van een schapenstal. De aanvragen zijn in lijn met het principebesluit. Het college heeft de omgevingsvergunningen voor het handelen in strijd met het bestemmingsplan verleend. Aan de omgevingsvergunningen heeft het voorschriften verbonden.

6.       [partij A] en [appellant A] zijn het niet eens met deze omgevingsvergunningen. Zij vinden dat het erf van [partij C] verrommelt en willen aan het originele erfinrichtingsplan vasthouden. Daarom hebben zij rechtsmiddelen ingesteld tegen de besluiten.

De uitspraak van de rechtbank

7.       De rechtbank heeft over de omgevingsvergunning voor het aanpassen van de erfinrichting en het beplantingsplan geoordeeld dat het besluit onvoldoende zorgvuldig is voorbereid en onvoldoende is gemotiveerd. In artikel 6.5, aanhef en onder c, van de planregels is bepaald dat alleen van het oorspronkelijke erfinrichtingsplan kan worden afgeweken als andere erfinrichtings- of landschapsmaatregelen worden getroffen die voorzien in een minimaal gelijk beschermingsniveau van de landschappelijke waarden. De rechtbank heeft vastgesteld dat uit het bestreden besluit en ook uit het onderliggende principebesluit niet valt af te leiden of dat beoordeeld is en zo ja, waarop de conclusie gebaseerd is. Dit deel van het besluit van 7 juli 2022 heeft de rechtbank daarom vernietigd.

7.1.    Over de omgevingsvergunning voor de bouw van een schapenstal heeft de rechtbank geoordeeld dat het college daar ten onrechte de voorschriften drie, vier, vijf en zes aan heeft verbonden. De voorschriften vier en vijf beperken volgens de rechtbank de mogelijkheid tot vergunningsvrije aan- of bijgebouwen en dat is niet toegestaan ingevolge artikel 2.22, vijfde lid, van de Wabo. Van de voorschriften drie, vijf en zes ziet de rechtbank niet in hoe het belang van een goede ruimtelijke ordening bij het bouwen van een schapenstal daarmee is gediend. Dat is wel vereist op grond van artikel 2.22, tweede lid, van de Wabo. De rechtbank heeft het besluit van 7 juli 2022 vernietigd wat betreft de omgevingsvergunning voor de schapenstal voor zover daar de voorschriften drie, vier, vijf en zes aan zijn verbonden.

Hoger beroep van [appellant A] tegen de schapenstal

8.       [appellant A] betoogt dat de rechtbank heeft nagelaten een oordeel te geven over zijn grond dat voor de vergunningverlening voor de schapenstal niet de reguliere procedure kon worden gevolgd. Er is geen link met de woonbestemming, aldus [appellant A].

8.1.    Anders dan [partij C] heeft gesteld, is deze grond niet in strijd met de grondentrechter pas in hoger beroep aangevoerd. [appellant A] heeft deze grond namelijk al in beroep aangevoerd. [appellant A] betoogt terecht dat de rechtbank ten onrechte geen oordeel heeft gegeven over deze grond. Dat zal de Afdeling hierna alsnog doen

8.2.    De schapenstal is voorzien op een perceel met de bestemming "Agrarisch met waarden - Landschap", en is in strijd met artikel 3.2.1, onder a, van de planregels, omdat deze buiten het bouwvlak wordt gebouwd. Het college is van mening dat de schapenstal een bijbehorend bouwwerk is en is op grond van artikel 2.12, eerste lid, aanhef en onder a, onder 2°, van de Wabo, gelezen in samenhang met artikel 4, aanhef en onderdeel 1, van bijlage II van het Besluit omgevingsrecht (Bor) afgeweken van het bestemmingsplan.

8.3.    Voor het van toepassing zijn van artikel 4, aanhef en onderdeel 1, van bijlage II van het Bor is het noodzakelijk dat het betreffende bouwwerk een bijbehorend bouwwerk is als bedoeld in artikel 1, eerste lid, van die bijlage. Uit de in deze bepaling opgenomen definitie van ‘bijbehorend bouwwerk’ volgt dat het bouwwerk zich op hetzelfde perceel als het hoofdgebouw dient te bevinden. Voor beantwoording van de vraag of de kadastrale percelen waar de woning en waar de schapenstal op liggen als één perceel in de zin van het Bor moeten worden aangemerkt, is de feitelijke actuele situatie van belang, waaronder de inrichting en wijze van gebruik van de gronden.

Niet in geschil is dat de woning van [partij C] en de schapenstal zich bevinden op afzonderlijke, aan elkaar grenzende, kadastrale percelen. Het kadastrale perceel waarop de schapenstal zich bevindt is voor een deel ingericht als tuin en voor het grootste deel als weiland. Het weiland waar de schapenstal op is voorzien, is met een afrastering en bomen afgescheiden van de tuin. Het perceel waarop de woning staat en het perceel waarop de schapenstal staat vormen daardoor niet één geheel. Gelet op de feitelijke actuele situatie is de Afdeling van oordeel dat de schapenstal zich niet op hetzelfde perceel bevindt als het perceel waar het hoofdgebouw, te weten de woning van [partij C], is gelegen, zodat de schapenstal alleen al hierom geen bijbehorend bouwwerk is als bedoeld in artikel 4, aanhef en onderdeel 1, van bijlage II van het Bor. De gevraagde vergunning kon dus niet met toepassing van artikel 2.12, eerste lid, aanhef en onder a, onder 2°, van de Wabo, worden verleend. De rechtbank heeft dit niet onderkend.

8.4.    Het betoog van [appellant A] slaagt.

Conclusie hoger beroep van [appellant A]

9.       Het hoger beroep van [appellant A] is gegrond. Het college heeft ten onrechte de omgevingsvergunning verleend op grond van artikel 2.12, eerste lid, aanhef en onder a, onder 2°, van de Wabo. Dit gebrek tast de rechtmatigheid aan van het besluit van 7 juli 2022, voor zover dit besluit betrekking heeft op de omgevingsvergunning voor de bouw van een schapenstal, en het besluit van 14 januari 2022 waarin deze omgevingsvergunning is verleend. Andere (hoger)beroepsgronden over deze omgevingsvergunning behoeven daarom geen bespreking meer.

10.     Aan het eind van de uitspraak zal de Afdeling beoordelen welke gevolgen dit moet hebben voor de uitspraak van de rechtbank en de besluiten. De Afdeling beoordeelt hierna de beroepen tegen het nieuwe besluit op de bezwaren tegen de omgevingsvergunning voor het aanpassen van de erfinrichting en het beplantingsplan.

Nadere besluiten over de erfinrichting en het beplantingsplan

11.     Bij besluit van 19 december 2023 heeft het college het besluit van 7 juli 2022, voor zover dat gaat over de omgevingsvergunning voor het aanpassen van de erfinrichting en het beplantingsplan, vervangen. Met dit besluit heeft het een nadere onderbouwing gegeven. Het heeft een advies van een adviseur groen en landschap van 12 december 2023 (het advies) aan het besluit toegevoegd. Dit advies bevat een analyse van de erfinrichtingselementen in het gewijzigd erfinrichtings- en beplantingsplan bij het principebesluit uit 2021. Bij besluit van 12 maart 2024 heeft het college aanvullend op het besluit van 19 december 2023 en in afwijking van het besluit van 14 januari 2022 voorschriften vastgesteld.

Deze besluiten worden, gelet op artikel 6:24 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) gelezen in samenhang met artikel 6:19, eerste lid, van de Awb, van rechtswege geacht onderwerp te zijn van dit geding.

Zijn de besluiten bevoegd genomen?

12.     [appellant A] heeft de grond dat de besluiten niet bevoegd zijn genomen op de zitting ingetrokken.

Wat is de conclusie van de nadere besluiten?

13.     [appellant A] voert aan dat het nieuwe besluit van het college onduidelijk is qua vorm en inhoud. Het besluit van 19 december 2023 heeft niet de vorm van een nieuw besluit op bezwaar. In het besluit wordt niet ingegaan op de aangevoerde bezwaargronden. Wat verder ontbreekt is een beslissing over de kosten van juridische bijstand in de bezwaarprocedure. Ook zijn de voorschriften niet duidelijk. De voorschriften die waren opgenomen in het besluit van 14 januari 2022 zijn niet ingetrokken. Maar er zijn met het besluit van 12 maart 2024 wel gedeeltelijk andere voorschriften aan de omgevingsvergunning verbonden. Daarom is het besluit in strijd met het rechtszekerheidsbeginsel en motiveringsbeginsel, aldus [appellant A].

13.1.  Op de zitting is besproken hoe het college het besluit bedoeld heeft. Het heeft toegelicht dat met het besluit van 19 december 2023 niet is beoogd een besluit te nemen dat qua inhoud wezenlijk anders is dan het besluit van 7 juli 2022. Wat in dat besluit is overwogen over bijvoorbeeld proceskosten, wordt overgenomen. In het besluit van 19 december 2023 was wel vergeten om aangepaste voorschriften eraan te verbinden. Met het besluit van 12 maart 2024 heeft het college aanvullend op het besluit van 19 december 2023 en in afwijking van het besluit van 14 januari 2022 voorschriften vastgesteld. De voorschriften zoals deze zijn gesteld in het besluit van 12 maart 2024 zijn de geldende voorschriften. Hoewel het besluit van 19 december 2023, aangevuld met het besluit van 12 maart 2024, niet helemaal is geschreven zoals van een besluit op bezwaar verwacht mag worden, bestaat over de inhoud naar het oordeel van de Afdeling geen twijfel. Het is niet in strijd met het rechtszekerheidsbeginsel en motiveringsbeginsel.

13.2.  Het betoog van [appellant A] slaagt niet.

Is voorzien in een minimaal gelijk beschermingsniveau van de landschappelijke waarden?

14.     [appellant A] en [partij A] betogen dat het college niet tot de conclusie kon komen dat het aangepaste erfinrichting- en beplantingsplan een minimaal gelijk beschermingsniveau van de landschappelijke waarden biedt. Het college heeft het geheel onvoldoende in samenhang bekeken. Openheid van het landschap was bij het oorspronkelijke plan een belangrijk uitgangspunt. Dat uitgangspunt lijkt te zijn losgelaten. Mocht het uitgangspunt zijn veranderd, dan is aanpassing van het bestemmingsplan de geëigende route. In het advies wordt ieder element op zichzelf beoordeeld. Ook als een element een verslechtering inhoudt, wordt deze toegestaan. Het advies is bovendien niet door onpartijdige deskundigen opgesteld. [appellant A] en [partij A] vinden het oneerlijk dat zij wel hebben moeten investeren om het oorspronkelijke plan uit te voeren, maar dat [partij C] dat niet heeft gedaan en daar ook niet toe wordt verplicht door het college. De erfinrichting en het beplantingsplan waren een belangrijke reden om tot aankoop over te gaan. Nu dit anders wordt uitgevoerd door [partij C], ontstaat een onaanvaardbare disharmonie tussen de percelen. Het erf van [locatie 1] en de laan naar de woning worden onvoldoende onderhouden, waardoor deze overwoekeren. Hun belangen zijn onvoldoende meegewogen, aldus [appellant A] en [partij A].

[partij C] voert aan dat het hem bevreemdt dat in het advies ook de percelen van [appellant A] en [partij A] zijn betrokken. De aangevraagde omgevingsvergunning gaat niet over die percelen. Verder is volgens hem ten onrechte een haag beoordeeld alsof die op zijn perceel staat. Het gaat om element 5.1 uit het advies. Deze haag staat niet op de erfgrens, maar op het perceel van [locatie 2]. Deze haag hoort niet bij zijn aanvraag, aldus [partij C].

14.1.  Wat niet aan de orde kan komen, is de vraag of [partij C] het erfinrichting- en het beplantingsplan anders uitvoert dan is voorgeschreven. Als [partij C] daarvan is afgeweken, dan is dat een kwestie van handhaving. Ditzelfde geldt voor de vraag of [partij C] zijn perceel voldoende onderhoudt.

14.2.  [appellant A] en [partij A] vinden dat het advies door een onpartijdige adviseur had moeten worden opgesteld, in plaats van een adviseur die in dienst is van het bestuursorgaan. Het enkele feit dat het advies is opgesteld door een interne adviseur betekent echter niet dat het advies niet ten grondslag mag liggen aan het besluit. Er is geen rechtsregel die het college in dit geval dwingt advies aan een externe deskundige te vragen. De Afdeling zal aan de hand van de beroepsgronden beoordelen of het college het advies mocht volgen.

14.3.  In het advies is uiteengezet dat het creëren van zichtlijnen van alle woningen naar de weg geen uitgangspunt was bij het oorspronkelijke erfinrichtingsplan. Wel wordt benoemd dat in het oorspronkelijke erfinrichtingsplan een toekomstbeeld is geschetst waarbij de woning en de jongveestal van [partij C] zichtbaar en herkenbaar zijn vanaf de weg. [appellant A] en [partij A] hebben dit betwist onder verwijzing naar het erfinrichtingsplan. Dat openheid van het gehele landschap het uitgangspunt was in het oorspronkelijke plan, en dat dus in het advies ook gekeken had moeten worden naar de zichtlijnen van de woningen van [appellant A] en [partij A] naar de weg, ziet de Afdeling echter niet terug in het oorspronkelijke erfinrichtingsplan.

14.4.  In het advies zijn de verschillende elementen van de aanvraag van [partij C] getoetst aan de landschapswaarden biodiversiteit, landschap en cultuurhistorie. Ook de wijze waarop [appellant A] en [partij A] het erfinrichtingsplan hebben uitgevoerd is op deze drie punten getoetst. Op deze manier is het geheel bekeken. Dit acht de Afdeling een juiste toets. Het oorspronkelijke erfinrichtingsplan was immers ook gebaseerd op alle drie de percelen. Volgens [appellant A] en [partij A] is in het advies het geheel onvoldoende in samenhang beoordeeld. Zij hebben echter geen andere concrete argumenten naar voren gebracht dan dat er te weinig openheid van het gehele landschap bestaat. Het is echter niet gebleken dat dit een wezenlijk onderdeel uitmaakt van het oorspronkelijke erfinrichtingsplan, zoals hiervoor uiteengezet. Alleen de zichtbaarheid van de woning en jongveestal van [partij C] is onderdeel van het oorspronkelijke plan en hieraan heeft de adviseur getoetst. Volgens het advies heeft het huidige beplantingsplan een minimaal effect op de zichtbaarheid van de woning van [partij C]. In het advies is met betrekking tot de aanvraag van [partij C] alleen element 5.1 als een verslechtering beoordeeld. De andere elementen zijn beoordeeld als een verbetering of als neutraal ten opzichte van het oorspronkelijke erfinrichtingsplan. De elementen zijn tegen elkaar afgewogen en alles afwegend is tot het oordeel gekomen dat sprake is van een minimaal gelijk beschermingsniveau.

14.5.  Het college heeft op basis van dit advies tot het oordeel mogen komen dat met de aanvraag wordt voorzien in een minimaal gelijk beschermingsniveau van de landschappelijke waarden. De betogen van [appellant A], [partij A] en [partij C] slagen niet.

Mochten de voorschriften aan de vergunning worden verbonden?

15.     Met het besluit van 12 maart 2024 zijn de volgende voorschriften aan de omgevingsvergunning verbonden:

"1. het erfinrichtings- en beplantingsplan zoals dat is ingediend bij de aanvraag van deze vergunning, maakt integraal onderdeel uit van deze vergunning;

2. het erfinrichtings- en beplantingsplan, voor zover het de percelen betreft die horen bij de [locatie 1], moet dienovereenkomstig uitgevoerd en in stand gehouden worden;

3. aan de in het erfinrichtings- en beplantingsplan genoemde onderhouds- en beheersverplichtingen, voor zover die de percelen betreffen die horen bij de [locatie 1], dient steeds tijdig voldaan te worden. De herhaalde uitvoering van deze verplichtingen dient steeds evenredig verspreid per kalenderjaar te gebeuren;

4. de boomstammen op de agrarische bestemming dienen verwijderd te blijven;

5. het gebruik van de gronden als stort- en opslagplaats van al dan niet aan het gebruik onttrokken voorwerpen, stoffen en materialen, behoudens voor zover deze opslag geschiedt in het kader van het normale onderhoud, is niet toegestaan."

15.1.  [partij C], [appellant A] en [partij A] kunnen zich niet geheel vinden in deze voorschriften.

[partij C] betoogt dat de voorschriften vier en vijf in strijd zijn met artikel 2.22, tweede lid, van de Wabo en daarom vernietigd moeten worden. Het voorschrift vijf was eerst het voorschrift zes en dat voorschrift had de rechtbank al vernietigd op die grond.

[appellant A] betoogt dat het voorschrift vier zo moet worden aangepast dat ook boomstammen op de woonbestemming niet zijn toegestaan. Hij wil ook dat als voorschrift weer wordt opgenomen dat het houthok moet worden verwijderd. Zonder dit voorschrift, dat wel in het besluit van 7 juli 2022 aan de omgevingsvergunning was verbonden, is de toen gemaakte belangenafweging uit evenwicht. Het college had dat evenwicht terug moeten brengen door [appellant A] en [partij A] anderszins tegemoet te komen. Dat is niet gebeurd. De belangenafweging is daardoor niet juist en het besluit kan zo niet in stand blijven.

[partij A] betoogt dat de term normaal onderhoud in het voorschrift vijf onvoldoende is gedefinieerd en ruimte laat voor interpretatie. Onderhoud wordt niet tijdig uitgevoerd en niet conform de afspraken nageleefd.

15.2.  Ingevolge artikel 2.22, tweede lid, van de Wabo, gelezen in combinatie met artikel 6.4.1 van het bestemmingsplan, kunnen bij deze omgevingsvergunning alleen voorschriften worden gesteld die het belang van de bescherming van landschappelijke en/of natuurwaarden dienen op het hele terrein van [partij C]. De voorschriften bij de omgevingsvergunning voor het aanpassen van de erfinrichting en het beplantingsplan dienen een ander doel dan de voorschriften bij de omgevingsvergunning voor de bouw van de schapenstal. Dat de rechtbank had beoogd het voorschrift zes, nu het voorschrift vijf, van het besluit op bezwaar over de omgevingsvergunning voor de bouw van een schapenstal te vernietigen, betekent daarom niet automatisch dat dat voorschrift niet aan het besluit op bezwaar over de omgevingsvergunning voor het aanpassen van de erfinrichting en het beplantingsplan kan worden verbonden. Het college kon de aanwezigheid van boomstammen en het gebruik van gronden redelijkerwijs van belang achten in het kader van landschappelijke en/of natuurwaarden. Het college mocht voorschriften vier en vijf dan ook aan de vergunning verbinden.

Het college heeft geen voorschrift opgenomen dat boomstammen op de woonbestemming verbiedt, omdat het college dat niet langer als opslag ziet en geen grond ziet om dat te verbieden. Het heeft verder geen mogelijkheid gezien om een voorschrift over het houthok aan de omgevingsvergunning te verbinden. Anders dan na een vernietiging door de rechtbank van een enkel voorschrift, waarbij het gevolg kan zijn dat de belangenafweging die het college heeft gemaakt uit evenwicht raakt, heeft het college het gevolg van het ontbreken van een voorschrift over het houthok in de belangenafweging meegenomen. Het college vindt het besluit zonder dit voorschrift evenwichtig. In wat [appellant A] aanvoert, ziet de Afdeling geen aanleiding om tot het oordeel te komen dat het besluit zonder dit voorschrift niet evenwichtig is.         De term "normaal onderhoud" is voldoende duidelijk en hoefde het college niet verder te definiëren.

De Afdeling is van oordeel dat het college een zorgvuldige afweging heeft gemaakt. Van een onjuiste of onvolledige belangenafweging is niet gebleken. Het mocht de voorschriften aan de omgevingsvergunning verbinden.

15.3.  De betogen van [partij C], [appellant A] en [partij A] slagen niet.

Conclusie beroep tegen de erfinrichting en het beplantingsplan

16.     De beroepen van [partij C], [appellant A] en [partij A] tegen het nieuwe besluit op de bezwaren tegen de omgevingsvergunning voor het aanpassen van de erfinrichting en het beplantingsplan zijn ongegrond.

Slotsom

17.     Het hoger beroep van [appellant A] is gegrond. De uitspraak van de rechtbank moet worden vernietigd, voor zover de rechtbank heeft nagelaten het besluit van 7 juli 2022 wat betreft de omgevingsvergunning voor de schapenstal in zijn geheel te vernietigen. De Afdeling ziet aanleiding om met toepassing van artikel 8:72, derde lid, aanhef en onder b, van de Awb zelf in de zaak te voorzien door het besluit van 14 januari 2022 waarin het college aan [partij C] een omgevingsvergunning eerste fase verleend heeft verleend voor de bouw van een schapenstal te herroepen en te bepalen dat deze uitspraak in zoverre in de plaats komt van het besluit van 7 juli 2022. Deze uitspraak heeft tot gevolg dat het college opnieuw moet beslissen op de aanvraag van [partij C] om een omgevingsvergunning eerste fase voor de bouw van een schapenstal.

18.     De beroepen van [partij C], [appellant A] en [partij A] tegen het nieuwe besluit op de bezwaren tegen de omgevingsvergunning voor het aanpassen van de erfinrichting en het beplantingsplan zijn ongegrond. Dit betekent dat het besluit van 19 december 2023, aangevuld met het besluit van 12 maart 2024, in stand blijft.

19.     Het college moet de proceskosten van [appellant A] vergoeden.

Beslissing

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:

I.        verklaart het hoger beroep van [appellant A] en [appellant B] tegen de uitspraak van de rechtbank Gelderland van 2 november 2023 in zaken nrs. 22/4129, 22/3961 en 22/4151 gegrond;

II.       vernietigt de uitspraak van de rechtbank voor zover de rechtbank heeft nagelaten het besluit van het college van burgemeester en wethouders van Voorst van 7 juli 2022 wat betreft de omgevingsvergunning voor de schapenstal in zijn geheel te vernietigen;

III.      vernietigt het besluit van het college van burgemeester en wethouders van Voorst van 7 juli 2022, voor zover dat nog niet was vernietigd door de rechtbank;

IV.      herroept het besluit van het college van burgemeester en wethouders van Voorst van 14 januari 2022, kenmerk SXO-2021-0615 waarin een omgevingsvergunning eerste fase is verleend voor de bouw van een schapenstal;

V.       bepaalt dat de uitspraak in zoverre in de plaats treedt van het besluit van het college van burgemeester en wethouders van Voorst van 7 juli 2022;

VI.      verklaart de beroepen van [appellant A] en [appellant B], [partij C] en [partij D] en [partij A] en [partij B] tegen de besluiten van het college van burgemeester en wethouders van Voorst van 19 december 2023 en 12 maart 2024, ongegrond;

VII.     veroordeelt het college van burgemeester en wethouders van Voorst tot vergoeding van bij [appellant A] en [appellant B] in verband met de behandeling van het hoger beroep opgekomen proceskosten ten bedrage van € 1.868,00, geheel toe te rekenen aan door een derde beroepsmatige verleende rechtsbijstand, met dien verstande dat bij betaling van genoemd bedrag aan een van hen het bestuursorgaan aan zijn betalingsverplichting heeft voldaan;

VIII.    gelast dat het college van burgemeester en wethouders van Voorst aan [appellant A] en [appellant B] het door hen voor de behandeling van het hoger beroep betaalde griffierecht ten bedrage van € 274,00 vergoedt, met dien verstande dat bij betaling van genoemd bedrag aan een van hen het bestuursorgaan aan zijn betalingsverplichting heeft voldaan.

Aldus vastgesteld door mr. H.J.M. Besselink, lid van de enkelvoudige kamer, in tegenwoordigheid van mr. L.M. Greben, griffier.

w.g. Besselink
lid van de enkelvoudige kamer

w.g. Greben
griffier

Uitgesproken in het openbaar op 11 november 2026

1210

BIJLAGE

Wet algemene bepalingen omgevingsrecht

Artikel 2.1

1. Het is verboden zonder omgevingsvergunning een project uit te voeren, voor zover dat geheel of gedeeltelijk bestaat uit:

[…].

c. het gebruiken van gronden of bouwwerken in strijd met een bestemmingsplan […],

[…].

Artikel 2.12

1. Voor zover de aanvraag betrekking heeft op een activiteit als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, onder c, kan de omgevingsvergunning slechts worden verleend indien de activiteit niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening en:

a. indien de activiteit in strijd is met het bestemmingsplan […]:

[…],

2. in de bij algemene maatregel van bestuur aangewezen

gevallen, of

[…].

Artikel 2.22

[…].

2. Aan een omgevingsvergunning worden de voorschriften verbonden, die nodig zijn met het oog op het belang dat voor de betrokken activiteit is aangegeven in het bepaalde bij of krachtens de artikelen 2.10 tot en met 2.20. […].

[…].

5. Voor zover met betrekking tot de activiteit algemeen verbindende voorschriften gelden, kunnen de voorschriften die aan de vergunning worden verbonden daarvan alleen afwijken voor zover dat bij die regels is toegestaan. […].

[…].

Besluit omgevingsrecht

Bijlage II

Artikel 1

In deze bijlage wordt verstaan onder:

[…];

bijbehorend bouwwerk: uitbreiding van een hoofdgebouw dan wel functioneel met een zich op hetzelfde perceel bevindend hoofdgebouw verbonden, daar al dan niet tegen aangebouwd gebouw, of ander bouwwerk, met een dak;

[…].

Artikel 4

Voor verlening van een omgevingsvergunning voor een activiteit als bedoeld in artikel 2.1, eerste lid, onder c, van de wet waarbij met toepassing van artikel 2.12, eerste lid, onder a, onder 2°, van de wet van het bestemmingsplan of de beheersverordening wordt afgeweken, komen in aanmerking:

1. een bijbehorend bouwwerk of uitbreiding daarvan, mits, voor zover gelegen buiten de bebouwde kom, wordt voldaan aan de volgende eisen:

a. niet hoger dan 5 m, tenzij sprake is van een kas of bedrijfsgebouw van lichte constructie ten dienste van een agrarisch bedrijf,

b. de oppervlakte niet meer dan 150 m2;

[…].

Bestemmingsplan "[locatie 1], Klarenbeek"

Artikel 3 Agrarisch met waarden - Landschap

Artikel 3.2.1

a. gebouwen worden binnen het bouwvlak gebouwd;

[…].

Artikel 6 Wonen

Artikel 6.4.1

Bouwwerken mogen overeenkomstig de in lid 6.1 opgenomen bestemmingsomschrijving worden gebruikt onder de voorwaarde dat binnen 5 jaar na inwerkingtreding van dit bestemmingsplan uitvoering is gegeven aan de aanleg en instandhouding van de erfinrichtings- en landschapsmaatregelen conform het in bijlage 1 van deze regels opgenomen 'Erfinrichtingsplan Groenelementen', teneinde te komen tot een goede landschappelijke en cultuurhistorische inpassing.

Artikel 6.5

Bij een omgevingsvergunning kan afgeweken worden van het bepaalde in:

[…],

c. lid 6.4.1 indien in plaats van erfinrichtings- of landschapsmaatregelen uit bijlage 1, andere erfinrichtings- of landschapsmaatregelen wordt getroffen, die voorzien in een minimaal gelijk beschermingsniveau van de landschappelijke waarden waarvoor de in bijlage 1 genoemde erfinrichtings- en landschapsmaatregelen zijn bepaald. Ten behoeve van de bescherming van landschappelijke en/of natuurwaarden kunnen aan deze afwijking voorwaarden worden verbonden;

[…].