Wet meldpunten BZK.
- Kenmerk
- W04.26.00312/I
- Datum aanhangig
- 29 september 2026
- Datum vastgesteld
- 4 november 2026
- Datum advies
- 4 november 2026
- Datum publicatie
- 9 november 2026
- Vindplaats
- Website Raad van State
- Binnenlandse zaken en Koninkrijksrelaties
- Wet
Toon inhoud
Bij Kabinetsmissive van 29 september 2026, no.2026002064, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het voorstel van wet houdende regels over onder meer het Meldpunt fouten in overheidsregistraties en het Centraal meldpunt identiteitsfraude (Wet meldpunten BZK), met memorie van toelichting.
Sinds enige jaren zijn het Centraal meldpunt identiteitsfraude en het Meldpunt fouten in overheidsregistraties actief. Beide meldpunten voorzien in een gebleken behoefte aan ondersteuning van de burger. Om het functioneren van beide meldpunten te verbeteren, legt het wetsvoorstel vast welke taken en bijbehorende bevoegdheden tot de verwerking van persoonsgegevens de beide meldpunten hebben.
De Afdeling advisering van de Raad van State stelt vast dat de toelichting beperkt aandacht besteedt aan de achterliggende problemen waaruit meldingen voortvloeien. Daarnaast wijst ze erop dat het wetsvoorstel preciezer moet beschrijven welke passende maatregelen bij de verwerking van persoonsgegevens getroffen moeten worden.
In verband daarmee is aanpassing wenselijk van het wetsvoorstel en de toelichting.
1. Inhoud en achtergrond van het wetsvoorstel
Bij de Rijksdienst voor identiteitsgegevens zijn het Centraal meldpunt identiteitsfraude en het Meldpunt fouten in overheidsregistraties ondergebracht. Het Centraal meldpunt identiteitsfraude is actief sinds 2008; het Meldpunt fouten in overheidsregistraties startte in 2021. (zie noot 1) Beide meldpunten bieden hulp aan burgers die worden geconfronteerd met de gevolgen van identiteitsfraude, respectievelijk van fouten in overheidsregistraties.
De aantallen meldingen die de meldpunten jaarlijks ontvangen, groeien. (zie noot 2) De regering verbindt daaraan de conclusie dat de meldpunten voorzien in een duidelijke maatschappelijke behoefte. (zie noot 3) Om melders beter van dienst te kunnen zijn, is er behoefte aan toereikende bevoegdheden voor het kunnen verwerken van persoonsgegevens. De bestaande wetgeving voorziet daar niet voldoende in.
Om hier verandering in te brengen, legt het voorstel de taken van de beide meldpunten vast in een wet. Daarnaast creëert het grondslagen voor de verwerking van persoonsgegevens, waaronder gegevens over gezondheid of persoonsgegevens van strafrechtelijke aard. Ten slotte voorziet het wetsvoorstel in een bevoegdheid om bij ministeriële regeling specifieke uitkeringen te verstrekken aan provincies of gemeenten om digitale dienstverlening te verbeteren.
2. Aandacht voor achterliggende problemen
De Afdeling onderschrijft de keuze van de regering voor het in de wet verankeren van de taken van het Centraal meldpunt identiteitsfraude en het Meldpunt fouten in overheidsregistraties. De meldpunten zijn het sluitstuk van inspanningen die zijn gericht op het tegengaan van fouten in overheidsregistraties en van identiteitsfraude. (zie noot 4) Uit rapportages van onder meer de Algemene Rekenkamer en de Ombudsman is bekend dat identiteitsfraude en fouten in overheidsregistraties hardnekkige problemen kunnen veroorzaken. (zie noot 5) Dat geldt in het bijzonder wanneer een fout in een registratie wordt overgenomen door verschillende publieke dienstverleners. (zie noot 6)
De toelichting besteedt beperkt aandacht aan deze achterliggende problemen waaruit meldingen voortvloeien. Op de oorzaken van die problemen en op de maatregelen die de regering neemt om meldingen zoveel mogelijk te voorkomen, gaat de toelichting niet in.
De Afdeling adviseert in de toelichting in te gaan op de inspanningen die gericht zijn op het verlagen van het aantal fouten in overheidsregistraties en van het aantal gevallen van identiteitsfraude.
3. Passende maatregelen
Bij het verrichten van hun werkzaamheden verwerken de beide meldpunten veelal persoonsgegevens. In voorkomende gevallen gaat het om gegevens over gezondheid en persoonsgegevens van strafrechtelijke aard. (zie noot 7)
Op grond van de Algemene verordening gegevensbescherming moeten bij verwerkingen van dergelijke persoonsgegevens passende waarborgen voor de rechten en vrijheden van de betrokkenen in de wetgeving zijn vastgelegd. (zie noot 8) De Grondwet vergt dat die waarborgen op hoofdlijnen zoveel mogelijk in de formele wet zijn verankerd. (zie noot 9)
Het wetsvoorstel creëert voor de verwerkingen grondslagen. (zie noot 10) Bovendien bepaalt de voorgestelde wettekst dat de meldpunten bij de verwerking van persoonsgegevens passende maatregelen moeten nemen ‘zoals beveiligingsmaatregelen, autorisatie van medewerkers voor toegang tot deze gegevens of logging van de verwerkingen.’ (zie noot 11)
De voorgestelde bepalingen zoals nu geformuleerd maken onvoldoende duidelijk welke passende maatregelen de verwerkingsverantwoordelijke moet nemen. De wettekst noemt slechts voorbeelden (‘zoals’). Bovendien kunnen de bepalingen zo worden gelezen dat de daarin genoemde maatregelen elkaar uitsluiten (‘of’). Mede in het licht van artikel 10 van de Grondwet zou de wettekst preciezer moeten vastleggen welke passende maatregelen in ieder geval genomen moeten worden om de rechten van betrokkenen te waarborgen.
De Afdeling adviseert in het wetsvoorstel preciezer te beschrijven welke passende maatregelen bij de verwerking van persoonsgegevens getroffen moeten worden.
De Afdeling advisering van de Raad van State heeft een aantal opmerkingen bij het voorstel en adviseert daarmee rekening te houden voordat het voorstel bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal wordt ingediend.
De vice-president van de Raad van State
Voetnoten
(1) Zie respectievelijk Kamerstukken II 2009/2010, 29362, nr. 178 en Kamerstukken II 2020/21, 27859, nr. 149.
(2) Zie voor actuele gegevens over het aantal meldingen bij het Meldpunt fouten in overheidsregistraties https://www.rvig.nl/cijfers-meldpunt-fouten-overheidsregistraties-mfo; voor cijfers over meldingen van identiteitsfraude zie https://www.rvig.nl/cijfers-centraal-meldpunt-identiteitsfraude.
(3) Memorie van toelichting, algemeen deel, 2.1.‘Wettelijke regeling taken en gegevensverwerking MFO en CMI’.
(4) Zie onder meer Kamerstukken II 2025/26, 35867, nr. 33, bijlage nr. 1265393, Kamerstukken II 2026/27, 37020 VII, nr. 2, p. 148-149. Zie ook reeds Kamerstukken II 2013/14, 26643, nr. 301.
(5) Algemene Rekenkamer, Basisregistraties vanuit het perspectief van de burger, fraude
bestrijding en governance, 2014, bijlage bij Kamerstukken II 2014/15, 29362, nr. 238; Algemene Rekenkamer, Grip op gegevens: het stelsel van basisregistraties voor burgers en bedrijven, 2019 bijlage bij Kamerstukken II 2018/19, 29362, nr. 281; Nationale ombudsman, Een burger is geen dataset. Ombudsvisie op behoorlijk gebruik van data en algoritmen door de overheid, 2021.
(6) Zie hierover Panteia, Evaluatie Meldpunt Fouten in Overheidsregistraties (MFO), (beschikbaar op open.overheid.nl), in het bijzonder hoofdstuk 4.
(7) Memorie van toelichting, algemeen deel, paragraaf 2.1.2 ‘Noodzaak solide rechtsgrondslagen voor de verwerking van persoonsgegevens’.
(8) Artikel 5, eerste lid, onder f, artikel 9, tweede lid, artikel en artikel 10 van de Algemene verordening gegevensbescherming.
(9) Artikel 10 van de Grondwet. Zie ook het advies van de Afdeling advisering van 19 november 2025, (W05.25.00173/I), over de wijziging van de Mediawet 2008 om de uitvoering van de publieke mediaopdracht op lokaal niveau te versterken, Kamerstukken II 2025/26, 36917, nr. 4, punt 7.
(10) Artikel 2, vierde en vijfde lid en artikel 3, vierde en vijfde lid van het wetsvoorstel.
(11) Artikel 2, zesde lid en artikel 3, zesde lid van het wetsvoorstel. De toelichting bevat een opsomming van de technische of organisatorische maatregelen die voor de beide meldpunten daadwerkelijk zijn getroffen, zie het algemeen deel, paragraaf 3.3.1 ‘AVG-beginselen.’