Wijziging van het Besluit opleidingen en bevoegdheden nautische beroepsbeoefenaren.

Bij Kabinetsmissive van 10 januari 2025, no.2025000029, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Infrastructuur en Waterstaat, bij de Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het ontwerpbesluit tot wijziging van het Besluit opleidingen en bevoegdheden nautische beroepsbeoefenaren in verband met aanpassingen in de voorwaarden tot deelname aan de opleiding tot registerloods en de opleiding tot noordzeeloods, met nota van toelichting.

Het ontwerpbesluit strekt ertoe een aantal van de voorwaarden tot deelname aan de opleiding tot registerloods en de opleiding tot noordzeeloods te verruimen.

De Afdeling advisering van de Raad van State maakt een opmerking over de strekking van de wijziging van een van de toelatingseisen voor de opleiding tot registerloods. In verband daarmee is aanpassing van de toelichting en zo nodig het ontwerpbesluit wenselijk.

1. Verruiming toelatingseis opleiding registerloods

Het voorliggende ontwerpbesluit wijzigt het Besluit opleidingen en bevoegdheden nautische beroepsbeoefenaren. De wijzigingen beogen de voorwaarden voor deelname aan de opleiding tot registerloods onderscheidenlijk noordzeeloods te verruimen.

Voor deelname aan de opleiding tot registerloods (een hbo-master) is thans onder meer een relevante bachelorgraad vereist. Geregeld wordt dat ook een persoon die beschikt over kennis, inzicht en vaardigheden op het niveau van een relevante bachelorgraad in aanmerking kan komen voor deelname aan de opleiding.  (zie noot 1) Volgens de toelichting is deze wijziging in lijn met artikel 7.30b, eerste lid, van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW).  (zie noot 2)

2. Pre-master schakelprogramma

De toelichting vermeldt dat parallel aan de wijziging een deeltijd pre-master schakelprogramma wordt ontwikkeld. Deelnemers die dit schakelprogramma met goed gevolg afronden en hiervoor een certificaat ontvangen, kunnen hierdoor aantonen te beschikken over kennis, inzicht en vaardigheden op het niveau van een relevante bachelorgraad.  (zie noot 3)

De Afdeling merkt op dat de toelichting de suggestie wekt dat een persoon enkel met een certificaat van het pre-master schakelprogramma kan aantonen te beschikken over kennis, inzicht en vaardigheden op het niveau van een relevante bachelorgraad. Voor zover dit met het ontwerpbesluit wordt beoogd, is dat echter niet in lijn met het bepaalde in de WHW. (zie noot 4) Daarin is een certificaat van een pre-master schakelprogramma een manier om alsnog te voldoen aan de toelatingseis van een relevante vooropleiding of kennis, inzicht en vaardigheden op dat niveau. Het is echter ook mogelijk dat een persoon hier reeds over beschikt, zonder een pre-master schakelprogramma te hebben gevolgd.

De Afdeling adviseert om in lijn met de WHW in de toelichting te verduidelijken dat een persoon ook op andere wijze dan door een certificaat van het pre-master schakelprogramma kan aantonen te voldoen aan de nieuwe toelatingseis. Indien het echter wenselijk wordt geacht dat een persoon uitsluitend met een certificaat van een pre-master schakelprogramma toegang kan verkrijgen tot de opleiding tot registerloods, adviseert de Afdeling het ontwerpbesluit op dit punt te verduidelijken.

In het licht van het voorgaande is aanpassing van de toelichting en zo nodig het ontwerpbesluit wenselijk.

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft een opmerking bij het ontwerpbesluit en adviseert daarmee rekening te houden voordat een besluit wordt genomen.

De vice-president van de Raad van State

Nader rapport (reactie op het advies) van 8 juli 2025

2. Pre-master schakelprogramma

De Afdeling advisering geeft in haar advies aan dat het ontwerpbesluit niet lijkt aan te sluiten bij de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW), waarbij het mogelijk is gemaakt dat ook op een andere wijze wordt aangetoond dat de deelnemer beschikt over een relevante vooropleiding of kennis, inzicht en vaardigheden.

Naar aanleiding van dit advies is de nota van toelichting aangepast. In lijn met de systematiek van de WHW is het aan de Nederlandse Loodsencorporatie (hierna: NLc) om te bepalen op welke manier een persoon kan aantonen dat hij beschikt over de benodigde kennis, inzicht en vaardigheden. Dit wordt nader uitgewerkt in de onderwijs- en examenregeling van de NLc. NLc ontwikkelt daartoe een deeltijd pre-master schakelprogramma op NLQF6-niveau.

In paragraaf 2 van de nota van toelichting is verduidelijkt dat een persoon die het pre-master schakelprogramma met goed gevolg heeft afgerond, in ieder geval heeft aangetoond te beschikken over de benodigde kennis, inzicht en vaardigheden om toegang te krijgen tot de opleiding tot registerloods (OTR:MMP). De mogelijkheden voor een persoon om die benodigde kennis, inzicht en vaardigheden op een andere manier aan te tonen, zullen in de praktijk echter beperkt zijn. Op grond van artikel 7.1, tweede lid, van de WHW is deze beperking toegestaan omdat de NLc een niet-bekostigde onderwijsinstelling is.

De functie van het pre-master schakelprogramma wijkt af van de functie van een pre-master in artikel 7.30e van de WHW. De functie van een pre-master op grond van de WHW is namelijk om een persoon die niet aan de toelatingseisen voldoet, de mogelijkheid te bieden om deze tekortkomingen weg te nemen door het volgen van aanvullende opleiding. Door het afronden van het pre-master schakelprogramma van de NLc zal een kandidaat zonder relevante graad Bachelor aantonen dat hij beschikt over de benodigde kennis, inzicht en vaardigheden. Deze afwijking ten opzichte van de WHW is nodig om de kwaliteit van de loodsdienstverlening in stand gehouden en daarmee gepaard gaande wordt het publieke belang om zeeschepen veilig en vlot door, in of uit Nederlandse zeehavens te loodsen voor de toekomst gewaarborgd. De overige voorwaarden voor deelname aan de opleiding tot registerloods zijn niet aangepast en blijven onverkort gelden.

Ik moge U hierbij het ontwerpbesluit en de gewijzigde nota van toelichting doen toekomen en U verzoeken overeenkomstig dit ontwerp te besluiten.

De Minister van Infrastructuur en Waterstaat

Voetnoten

(1) Artikel I, onderdeel A, eerste lid, van het ontwerpbesluit.
(2) Nota van toelichting, Algemeen deel, paragraaf 2.a ‘De opleiding tot registerloods; uitbreiding van de deelname-eisen (artikel 2.1)’
(3) Nota van toelichting, Algemeen deel, paragraaf 2.a ‘De opleiding tot registerloods; uitbreiding van de deelname-eisen (artikel 2.1)’.
(4) Vgl. artikel 7.30e WHW.