Samenvatting advies wetsvoorstel voor wijziging van de Wet BIBOB
De Afdeling advisering van de Raad van State heeft advies uitgebracht over het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet Bibob. Het wetsvoorstel is op 4 maart 2019 bij de Tweede Kamer ingediend. Daarmee is ook het advies van de Afdeling advisering openbaar geworden.
Evenwicht in de wet
De overheid kan vergunningen, subsidies en overheidsopdrachten weigeren als er gevaar bestaat dat de vergunning, subsidie of opdracht gebruikt zal worden om strafbare feiten te plegen of om zwart geld wit te wassen. Dit is geregeld in de Wet Bibob ("bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur"). De regering wil de wet op verschillende punten uitbreiden. De Afdeling advisering herinnert eraan dat in de wet een evenwicht wordt bewaard tussen het belang van een integere overheid en het belang van de privacy van burgers. Uitbreidingen van de wet moeten dus goed worden onderbouwd om dat evenwicht niet te verstoren.
Sectoren
Eén uitbreiding betreft de sectoren waarvoor de wet geldt. Dat zijn nu alleen de bouw, milieu en ICT – sectoren waarin vanouds integriteitsproblemen bestaan. Het voorstel is de wet te laten gelden voor alle sectoren, omdat er meer sectoren zijn met integriteitsrisico’s, zoals personenvervoer en zorg. Maar dat betekent nog niet dat zulke risico’s in alle sectoren spelen. De Afdeling advisering geeft aan dat de uitbreiding tot alle sectoren beter moet worden toegelicht.
Advies van Landelijk Bureau
Een ander voorstel ziet op het Landelijk Bureau Bibob. Dat Bureau onderzoekt op verzoek van gemeenten en andere overheden of er redenen zijn een vergunning, subsidie of overheidsopdracht te weigeren. Het voorstel is gemeenten vaker zelf onderzoek te laten doen en ze daarom toegang te geven tot meer informatiebronnen. De Afdeling advisering merkt op dat het Bureau gespecialiseerd is in integriteitsonderzoek; die deskundigheid wordt niet benut als gemeenten het onderzoek zelf gaan doen.
Geen schuld, toch later problemen
Verder is het voorstel dat gegevens uit een handhavingsprocedure altijd mogen worden gebruikt bij het beoordelen van een Bibob-verzoek op een later moment – ook als in die procedure geen bestuurlijke boete is opgelegd. Dit doorkruist de vaste lijn in de rechtspraak: die gaat ervan uit dat zulke gegevens geen rol meer mogen spelen, omdat de schuld niet is aangetoond. Ook dit voorstel moet nader worden toegelicht.
Lees hier de volledige tekst van het advies van de Afdeling advisering en het nader rapport (de reactie) van de minister.