Uitspraken over het horen van minderjarigen in asiel- en Dublinprocedures
De minister van Asiel en Migratie moet in asiel- en Dublinprocedures zogenoemde begeleide kinderen tussen de twaalf en vijftien jaar in de gelegenheid stellen om hun mening vrijelijk te uiten. De minister heeft weliswaar in zijn beleid opgenomen dat deze kinderen hem hierom kunnen vragen, maar voor hen is niet voldoende duidelijk dat die mogelijkheid bestaat. Op dit punt moet de minister zijn beleid aanpassen. De minister kan ervan afzien om kinderen tussen twaalf en vijftien jaar de gelegenheid te geven om hun mening te geven, maar hij moet dat dan wel motiveren. Dit geldt ook voor kinderen onder twaalf jaar. Dit volgt uit drie uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van vandaag (20 augustus 2025).
Recht van een kind om zijn mening te geven
De Afdeling bestuursrechtspraak is van oordeel dat uit het EU-Handvest en het Kinderrechtenverdrag geen absolute verplichting volgt om begeleide kinderen tussen de twaalf en vijftien altijd te horen. Maar de minister moet kinderen die in staat zijn hun mening te vormen wel altijd in de gelegenheid stellen om dit vrijelijk te doen over alles wat hen aangaat. De minister moet kinderen een daadwerkelijke en effectieve mogelijkheid bieden om hun mening vrijelijk te uiten. Op dit moment moeten kinderen de minister vragen om gehoord te worden, maar daarmee is niet gewaarborgd dat kinderen tussen twaalf en vijftien van deze mogelijkheid op de hoogte zijn. De minister moet zijn beleid op dit punt dus aanpassen.
Minister mag afwijken, maar wel gemotiveerd en alleen in bijzondere gevallen
Als een kind tussen de twaalf en de vijftien jaar aangeeft dat het gehoord wil worden, mag de minister daarvan afwijken, maar alleen in bijzondere gevallen en alleen als de belangen van het kind het rechtvaardigen dat het niet zelf wordt gehoord. Volgens de minister is het vaak niet zinnig is om begeleide minderjarigen te horen, maar dat mag naar het oordeel van de Afdeling bestuursrechtspraak bij deze belangenafweging geen rol spelen.
Kinderen jonger dan twaalf jaar
In één uitspraak waren alleen kinderen onder de twaalf jaar betrokken. De Afdeling bestuursrechtspraak stelt vast dat de minister kinderen onder de twaalf jaar standaard niet hoort, maar daarvoor geen motivering geeft of beleid heeft vastgesteld. Op dit punt moet de minister beleid vaststellen of zijn besluitvorming nader motiveren, omdat ook kinderen onder de twaalf jaar die in staat zijn hun mening te vormen in de gelegenheid moeten worden gesteld om deze vrijelijk te uiten.
Achtergrond
De drie uitspraken gaan over een asielzaak en twee zogenoemde Dublinzaken, waarin minderjarige kinderen in het spel zijn, variërend in leeftijd tussen de twaalf en vijftien jaar en onder de twaalf jaar. De minister heeft hun ouders gehoord tijdens de asielprocedure, maar heeft de kinderen niet gewezen op de mogelijkheid hem te vragen om zelf gehoord te worden. De minister heeft ook niet gemotiveerd waarom hij dat niet heeft gedaan. De kinderen en hun ouders zijn in deze zaken dan ook in het gelijk gesteld.
Lees hier de uitspraak in de asielzaak (zaaknummer 202404661/1) en de Dublinzaken (zaaknummers 202403148/1 en 202404064/1).