Programma Aanpak Stikstof


PAS-uitspraken 29 mei 2019

Op 29 mei 2019 deed de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State twee belangrijke uitspraken over het Programma Aanpak Stikstof (PAS).

De Afdeling bestuursrechtspraak oordeelde dat het PAS niet als basis mag worden gebruikt voor toestemming voor activiteiten die extra stikstofuitstoot veroorzaken. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de uitbreiding van een veehouderij of de aanleg van een nieuwe weg. Op basis van het PAS wordt vooruitlopend op toekomstige positieve gevolgen van maatregelen voor beschermde natuurgebieden, alvast toestemming gegeven voor activiteiten die mogelijk schadelijk zijn voor die gebieden. Zo’n toestemming vooraf mag niet op grond van de Europese Habitatrichtlijn. Die eist namelijk dat vooraf vast moet staan dat de geplande maatregelen daadwerkelijk resultaat hebben.

Aangehouden zaken

In afwachting van de uitspraken van 29 mei 2019 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak veel zaken moeten aanhouden. Het gaat dan om zo'n 180 zaken waarin bezwaarmakers het PAS ter discussie hebben gesteld en waarin geen uitspraak kon worden gedaan tot de Afdeling bestuursrechtspraak uitsluitsel over het PAS zou geven.

In het overgrote deel van die zaken heeft de Afdeling bestuursrechtspraak ondertussen al uitspraak gedaan. Het gaat dan om zaken over natuurvergunningen voor (uitbreidingen van) veehouderijen of over zaken rond het weiden van vee en het bemesten van percelen. De rest van de zaken zijn vooral bestemmingsplannen, tracébesluiten en (omgevings)vergunningen voor bijvoorbeeld snelwegen of bedrijventerreinen. Daarin zal de komende maanden uitspraak worden gedaan.

Bestemmingsplannen, tracébesluiten en (omgevings)vergunningen

De Afdeling bestuursrechtspraak zal in de komende maanden gaan beoordelen wat de PAS-uitspraken betekenen voor de aangehouden bestemmingsplannen, tracébesluiten en (omgevings)vergunningen. Een overzicht van een aantal grote bestemmingsplannen, tracébesluiten en (omgevings)vergunningen die op 29 mei 2019 waren aangehouden staat hieronder.

Veehouderijen, weiden en bemesten

Sinds de PAS-uitspraken van 29 mei 2019 is al in een groot aantal zaken over veehouderijen en in zaken over het weiden van vee en bemesten van percelen, uitspraak gedaan. In die zaken is geen zitting gehouden. Een overzicht van die uitspraken is hieronder te vinden.

Prejudiciële vragen

In de PAS-zaken stelde de Afdeling bestuursrechtspraak eerder in de procedure  - op 17 mei 2017  - zogenoemde prejudiciële vragen aan het Europese Hof van Justitie in Luxemburg over de Europese Habitatrichtlijn. Het Hof van Justitie beantwoordde de vragen in een arrest van 7 november 2018.