De Afdeling advisering van de Raad van State adviseert regering en parlement over wetgeving en bestuur.

Hoe komt het advies tot stand?

De Afdeling advisering is verdeeld in vier secties. Iedere sectie behandelt de voorstellen van drie of vier ministeries. Het kan gaan om een wetsvoorstel of een ontwerp van een algemene maatregel van bestuur. Een wetsvoorstel moet worden aangenomen door het parlement. Een algemene maatregel van bestuur kan een minister zelf uitvaardigen. Het definitieve advies over een voorstel wordt vastgesteld door de algemene vergadering van de Afdeling advisering, onder voorzitterschap van de vice-president.

Oordeel van de Afdeling advisering: het dictum

Aan het slot van het advies geeft de Afdeling advisering haar eindoordeel over het wetsvoorstel. Dit wordt het dictum genoemd. Voor de dicta gebruikt de Afdeling advisering vier vaste formuleringen.

a)    De Afdeling advisering van de Raad van State heeft geen opmerkingen bij het voorstel en adviseert het voorstel bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal in te dienen.

Toelichting: hiermee geeft de Afdeling advisering aan dat ze geen (inhoudelijke) opmerkingen heeft bij het wetsvoorstel.

b)    De Afdeling advisering van de Raad van State heeft een aantal opmerkingen bij het voorstel en adviseert daarmee rekening te houden voordat het voorstel bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal wordt indiend.

Toelichting: De Afdeling advisering heeft bedenkingen bij het wetsvoorstel of de toelichting en geeft aan dat er een wijziging of aanvulling nodig is.

c)    De Afdeling advisering van de Raad van State heeft een aantal bezwaren bij het voorstel en adviseert het voorstel niet bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal in te dienen, tenzij het is aangepast.

Toelichting: Dit dictum gebruikt de Afdeling advisering als zij bezwaren heeft tegen het voorstel. Ze geeft hiermee aan dat het voorstel moet worden aangepast voordat dit naar de Tweede Kamer wordt verstuurd.

d)    De Afdeling advisering van de Raad van State heeft ernstige bezwaren tegen het voorstel en adviseert het niet bij de Tweede Kamer der Staten Generaal in te dienen.

Toelichting: hiermee geeft de Afdeling advisering aan dat ze fundamentele bezwaren heeft tegen het wetsvoorstel en dat deze niet kunnen worden opgelost door een aanpassing.

De laatste twee dicta (c. en d.) zijn zogenoemde 'zware' dicta. Wetsvoorstellen die zo'n dictum van de Afdeling advisering meekrijgen, moet het kabinet opnieuw bespreken in de ministerraad.

Wat gebeurt er met het advies?

De Afdeling advisering stuurt een vastgesteld advies naar het ministerie. Het advies is dan nog niet openbaar. De minister kan eerst zijn reactie geven in het 'Nader rapport' aan de Koning. Daarna wordt het wetsvoorstel bij de Tweede Kamer ingediend of wordt de algemene maatregel van bestuur ondertekend door de Koning en bekendgemaakt. Pas dan zijn alle stukken (wetsvoorstel, advies van de Raad van State en Nader rapport) openbaar en voor iedereen toegankelijk. De regering kan er ook voor kiezen om de algemene maatregel van bestuur niet in werking te laten treden, of om het wetsvoorstel buiten verdere behandeling te laten en dus niet in te dienen bij de Tweede Kamer.

Alle adviezen die na 1 januari 2000 zijn vastgesteld, zijn met volledige tekst op deze site te vinden.