Samenvatting advies initiatiefwetsvoorstel over de abortuspil bij de huisarts

Datum publicatie: donderdag 20 december 2018 - Datum advies: dinsdag 24 april 2018

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft advies uitgebracht over het initiatiefwetsvoorstel van de Tweede Kamerleden Ellemeet en Dijksma dat medicamenteuze zwangerschapsafbreking via de huisarts mogelijk maakt. Het advies is op 20 december 2018 openbaar gemaakt. 

Inhoud van het voorstel

Op dit moment mogen abortussen alleen door artsen in ziekenhuizen en abortusartsen in abortusklinieken worden verricht. Zij doen dit op basis van een vergunning. Iedere andere persoon die dat doet, pleegt een strafbaar feit. Dat willen de initiatiefnemers veranderen. Daarom hebben zij een voorstel gedaan om ook de huisartsen bevoegd te maken om abortuspillen voor te kunnen schrijven. Anders dan ziekenhuizen en abortusklinieken, hoeven de huisartsen daar volgens het initiatiefwetsvoorstel geen vergunning voor te hebben. De bevoegdheid van de huisartsen beperkt zich tot het voorschrijven van pillen. Instrumentele zwangerschapsafbreking mag dan nog steeds alleen in ziekenhuizen en abortusklinieken worden verricht. 

De initiatiefnemers willen op deze manier tegemoet komen aan de keuzevrijheid van vrouwen om een ongewenste zwangerschap af te breken door middel van medicatie bij een vertrouwde hulpverlener dicht bij huis. De laagdrempeligheid van de behandeling wordt hiermee vergroot.

Beoordeling van het voorstel

De huidige abortuswetgeving is tot stand gekomen na een lang en intensief maatschappelijk en politiek debat. Abortus is in sommige gevallen uiteindelijk als legaal aangemerkt. Maar omdat een (beslissing tot) zwangerschapsafbreking zeer ingrijpend is, heeft de wetgever aan een abortusbehandeling de eis van zorgvuldigheid gesteld. Het gaat hier om twee aspecten van de zorgvuldigheid. Ten eerste gaat het om zorgvuldigheid uit het oogpunt van de kwaliteit van de medische behandeling. Ten tweede moet de besluitvorming rondom de zwangerschapsafbreking op een zorgvuldige manier plaatsvinden. De Afdeling advisering constateert dat het voorstel slechts de medische zorgvuldigheid regelt. Er wordt echter op geen enkele manier aandacht besteed aan de waarborgen die nodig zijn om te verzekeren dat het besluit om een zwangerschap af te breken, zorgvuldig wordt genomen. Door de huisarts bevoegd te maken om zwangerschappen medicamenteus af te breken zonder daarbij de zorgvuldigheid van de besluitvorming omtrent zwangerschapsafbreking zelfs maar in beeld te brengen, doet het voorstel afbreuk aan de door de wetgever getroffen balans en de zorgvuldige praktijk op dat terrein. Het vergroten van de keuzevrijheid van de vrouw om een ongewenste zwangerschap bij een vertrouwde hulpverlener af te breken vindt de Afdeling advisering onvoldoende reden om deze afbreuk te rechtvaardigen.

Lees hier de volledige tekst van het advies van de Afdeling advisering en de reactie van de indieners daarop.