Samenvatting advies ontwerpbesluit voor 'hackbevoegdheden' politie en justitie

Datum publicatie: dinsdag 9 oktober 2018 - Datum advies: donderdag 26 juli 2018

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft advies uitgebracht over het ontwerpbesluit 'Onderzoek in een geautomatiseerd werk'. Het advies van de Afdeling advisering is op 9 oktober 2018 openbaar gemaakt.

Doel van het besluit

In de nieuwe Wet computercriminaliteit III zijn verschillende 'hackbevoegdheden' opgenomen voor politie en justitie om misdrijven op te lossen. Het ontwerpbesluit werkt de wet verder uit. In de eerste plaats worden in het ontwerpbesluit de misdrijven aangewezen waarvoor de hackbevoegdheden mogen worden toegepast. In de tweede plaats stelt het ontwerpbesluit eisen aan de technische hulpmiddelen waarmee politie en justitie een computer hacken.

Aanwijzing van misdrijven

De misdrijven waarvoor opsporingsbevoegdheden mogen worden ingezet, zijn tot nu toe altijd in de wet zelf geregeld. Een wet is een belangrijke waarborg voor de burger omdat bevoegdheden zoals de hackbevoegdheid inbreuk maken op de persoonlijke levenssfeer. Het in een lagere regeling dan een wet aanwijzen van misdrijven, zoals dat onlangs is gebeurd bij de Wet computercriminaliteit III, is hierop een uitzondering. Het past ook niet bij het beleid van de regering over het nieuwe Wetboek van Strafvordering. De Afdeling advisering onderstreept het belang van het in de wet regelen van de misdrijven die de inzet van vergaande opsporingsbevoegdheden mogelijk maken.

Wegmaken van bewijs

In het ontwerpbesluit is onder meer het misdrijf van het wegmaken van bewijs aangewezen als misdrijf waarvoor de meest vergaande hackbevoegdheid kan worden ingezet. Dat is niet in lijn met de regeling in de wet en met het stelsel van opsporingsbevoegdheden als geheel. Voor dit misdrijf zijn veel andere, veelal lichtere, opsporingsbevoegdheden wettelijk niet mogelijk. Daarom adviseert de Afdeling om de noodzaak van aanwijzing van dit misdrijf beter te onderbouwen, of dit misdrijf te schrappen uit het ontwerpbesluit.

Nadelige effecten voor derden

Ook is het advies om het beperken van de nadelige effecten voor derden bij de inzet van een technisch middel toe te voegen aan de in het ontwerpbesluit genoemde technische eisen. De minister noemt dit belang van het beperken van nadelige effecten wel, maar het is niet in het ontwerpbesluit opgenomen.

Aanwijzing van het College van procureurs-generaal

De minister stelt dat bepaalde regels over de toepassing van de hackbevoegdheid in een aanwijzing van het College van procureurs-generaal zullen worden neergelegd. Het College van procureurs-generaal is de leiding van het Openbaar Ministerie. De Afdeling advisering wijst erop dat dit ingaat tegen de wet, die bepaalt dat bij algemene maatregel van bestuur regels kunnen worden gesteld over de toepassing van de hackbevoegdheid. Een aanwijzing van het College van procureurs-generaal is geen algemene maategel van bestuur. Het advies is daarom om de regels, voor zover nodig, in een algemene maatregel van bestuur op te nemen.

Lees hier de volledige tekst van het advies van de Afdeling advisering en de reactie van de minister.