Samenvatting advies wetsvoorstel versterking invloed op zorgverzekeraars

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft advies uitgebracht over het wetsvoorstel waarbij de Zorgverzekeringswet wordt gewijzigd in verband met de versterking van de invloed van verzekerden op de zorgverzekeraar (verzekerdeninvloed). Het wetsvoorstel is op 20 juni 2018 bij de Tweede Kamer ingediend. Daarmee is ook het advies van de Afdeling advisering openbaar geworden.

Het wetsvoorstel

Het wetsvoorstel heeft als doel om de invloed van verzekerden op het beleid van zorgverzekeraars te versterken. Zo wordt bij een zorgverzekeraar een vertegenwoordiging van verzekerden ingesteld die twee bevoegdheden krijgt om invloed op het beleid van de zorgverzekeraar uit te oefenen. Het gaat om een instemmingsrecht over de inspraakregeling die ook door het wetsvoorstel wordt voorgeschreven en een adviesrecht over het jaarlijkse zorginkoopbeleid.

Gemengd karakter zorgverzekeringsstelsel

Er is in de zorg sprake van een gemengd stelsel. Het gaat om een privaatrechtelijk zorgverzekeringsstelsel met publiekrechtelijke randvoorwaarden. Door in een wet de positie van de consument/patiënt te versterken wordt opnieuw een stap gezet in de richting van een zorgstelsel waarin het accent meer wordt gelegd bij de publiekrechtelijke randvoorwaarden. Dit roept volgens de Afdeling advisering de vraag op hoe ver kan worden gegaan met het opschuiven naar een meer publiekrechtelijke aard van de zorgverzekeraars. Zij adviseert om hier in de toelichting bij het wetsvoorstel op in te gaan.

Geschillenregeling

De Afdeling advisering interpreteert het wetsvoorstel zo dat de Nederlandse Zorgautoriteit niet alleen toezicht houdt op de naleving van de wettelijke eisen die het wetsvoorstel aan de zorgverzekeraar stelt, maar ook wordt belast met de beslechting van geschillen tussen de vertegenwoordiging van verzekerden en de zorgverzekeraar.
Maar geschillen tussen private partijen moeten, vanwege de Grondwet, aan de burgerlijke rechter worden voorgelegd. Er kan eventueel wel een geschilleninstantie worden ingeschakeld, maar het beroep op de burgerlijke rechter mag met het wetsvoorstel niet worden uitgesloten. Het advies is om het wetsvoorstel op dit punt aan te passen.

Verzekerden als beleidsbepalers

Op grond van de Wet financieel toezicht moeten personen die het beleid van een zorgverzekeraar bepalen ('beleidsbepalers') voldoen aan eisen van geschiktheid en betrouwbaarheid. Om te voorkomen dat die eisen ook op de vertegenwoordiging van verzekerden van toepassing worden, moet de inspraak of invloed van verzekerden helder zijn afgebakend. Maar die heldere afbakening ontbreekt in de toelichting. Het is advies is dan ook om nader te motiveren dat de vertegenwoordiging van verzekerden geen beleidsbepaler is in de zin van de Wet financieel toezicht.

Lees hier de volledige tekst van het advies van de Afdeling advisering en het nader rapport van de minister.