Samenvatting advies Wet verduidelijking rechtspositie transgender personen en intersekse personen

Datum publicatie: dinsdag 28 november 2017 - Datum advies: donderdag 23 februari 2017

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft advies uitgebracht over een initiatiefwetsvoorstel van de Tweede Kamerleden Bergkamp, Yücel en Van Tongeren; de Wet verduidelijking rechtspositie transgender personen en intersekse personen. Het advies is op 28 november 2017 openbaar gemaakt.  

Het wetsvoorstel regelt in de Algemene wet gelijke behandeling dat onder discriminatie op grond van geslacht ook wordt verstaan: discriminatie op grond van 'geslachtskenmerken, genderidentiteit en genderexpressie'. In de toelichting bij het wetsvoorstel wordt opgemerkt dat er geen juridische noodzaak is voor het voorstel: in de jurisprudentie en de rechtspraktijk is de ruime uitleg van het begrip 'geslacht' erkend. Het doel van het wetsvoorstel is het vergroten van de rechtszekerheid en de kenbaarheid. Volgens de toelichting is er een maatschappelijk belang om de discriminatie van transgender personen en intersekse personen buiten enige twijfel te stellen en meer zichtbaar uit te dragen.

Noodzaak van het wetsvoorstel

De Afdeling advisering merkt op dat het wetsvoorstel afwijkt van de gemaakte keuze om de discriminatiegronden in de Algemene wet gelijke behandeling alleen nader te omschrijven als daarvoor een noodzaak bestaat. Omdat het wetsvoorstel bovendien ook geen juridische noodzaak heeft, adviseert de Afdeling advisering het doel van het wetsvoorstel beter te motiveren.

Uitleg van begrippen

Het wetsvoorstel omschrijft niet wat moet worden verstaan onder de begrippen geslachtskenmerken, genderidentiteit en genderexpressie, of onder de begrippen intersekse persoon en transgender persoon. Volgens de toelichting heeft het wetsvoorstel ook betrekking op 'bijvoorbeeld androgyne personen, agender personen, genderqueer personen, genderfluid personen, polygender personen, transgenderisten en cross dressers'. Deze omschrijving doet vermoeden dat het wetsvoorstel een bredere doelgroep heeft dan alleen transgender personen en intersekse personen.
Bij veel burgers bestaat er – zoals de toelichting het uitdrukt – onwetendheid, ongemak en onbegrip over de verschijnselen waar het hier om gaat. Omdat het wetsvoorstel bedoeld is om beter kenbaar te maken dat het verboden is om intersekse personen en transgender personen te discrimineren, vindt de Afdeling advisering het van belang om duidelijk te omschrijven wat onder de gebruikte begrippen moet worden verstaan. Begripsmatige helderheid kan er aan bijdragen dat de onwetendheid, het ongemak en het onbegrip bij burgers worden verminderd.

Doorwerking in andere wetten

In het wetsvoorstel wordt alleen de Algemene wet gelijke behandeling gewijzigd; andere antidiscriminatiewetten blijven onveranderd. Daardoor ontstaan er verschillen met de Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen en met de discriminatieverboden in het Wetboek van Strafrecht. De Afdeling advisering vraagt zich af hoe dit zich verhoudt tot het doel van het wetsvoorstel, namelijk het vergroten van de kenbaarheid en de rechtszekerheid.

Lees hier de volledige tekst van het advies van de Afdeling advisering en de reactie van de indieners.