Kamer 3 van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State behandelt de hoger beroepen tegen een uitspraak van een rechtbank (sector bestuursrecht). Personen of organisaties kunnen bij de Afdeling bestuursrechtspraak in hoger beroep komen tegen zo'n uitspraak. Hoe deze procedure verloopt, leest u hier.
In hoger beroep gaan bij de Afdeling bestuursrechtspraak
Onderaan de uitspraak van de rechtbank staat vermeld óf en waar u hoger beroep tegen die uitspraak kunt instellen.
De manier om hoger beroep in te stellen: per brief of per fax, niet per e-mail
U stelt hoger beroep in door een brief te sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. In die brief vermeldt u naam en adres, de datum, de omschrijving van de uitspraak waarmee u het niet eens bent én waarom u het niet eens bent met die uitspraak. U stuurt een kopie van deze uitspraak van de rechtbank met het hogerberoepschrift mee. U ondertekent de brief en stuurt deze naar het postadres van de Raad van State (zie onder 'Contact'). U kunt uw hogerberoepschrift eventueel ook per fax indienen. Eventuele bijlagen kunt u per gewone post nazenden. Hoger beroep instellen per e-mail is niet mogelijk.
<< Terug naar boven
Crisis- en herstelwet: informatie en procesregels
Op 31 maart 2010 is de Crisis- en herstelwet in werking getreden. Deze wet is van toepassing op gebiedsontwikkelingsplannen of projectuitvoeringsbesluiten die in de wet worden genoemd. De wet is ook van toepassing op besluiten die nodig zijn voor één van de specifieke projecten die in de Crisis- en herstelwet staan. Dit kunnen heel verschillende besluiten zijn, zoals bijvoorbeeld besluiten over bestemmingsplannen, kapvergunningen, bouwvergunningen, ontheffingen en milieuvergunningen. Het kan zijn dat de Crisis- en herstelwet op uw zaak van toepassing is. De Raad van State beoordeelt dit bij binnenkomst van een hogerberoepschrift aan de hand van de rechtsmiddelenvoorlichting van de uitspraak van de rechtbank. Wanneer hieruit blijkt of wanneer het evident is dat de Crisis- en herstelwet van toepassing is, deelt de Raad van State dit mee aan de indiener van het hogerberoepschrift en aan het bestuursorgaan. Dit heeft gevolgen voor de procesregels die op uw hogerberoepsprocedure van toepassing zijn. In de Crisis- en herstelwet staan namelijk andere procesregels voor de behandeling van dergelijke hogerberoepszaken dan gebruikelijk.
- Alle beroepsgronden moeten binnen de beroepstermijn bekend zijn. Het is niet toegestaan buiten de termijn nog (aanvullende) beroepsgronden aan te voeren.
- De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State is verplicht de zaak versneld te behandelen. Verder moet de Raad van State binnen zesentwintig weken na afloop van de beroepstermijn uitspraak doen. Daarom gelden voor een aantal stappen in de procedure kortere termijnen dan gebruikelijk:
- De indiener van het hogerberoepschrift krijgt drie weken om verzuimen bij het indienen van het beroepschrift te herstellen en om griffierecht te betalen.
- De rechtbank krijgt één week om de stukken toe te zenden die op de zaak betrekking hebben. De Raad van State zal direct na ontvangst van het beroepschrift de rechtbank verzoeken de stukken toe te zenden.
- Het bestuursorgaan krijgt twee weken om een verweerschrift in te dienen. Direct na afloop van de beroepstermijn zal de Raad van State het bestuursorgaan alle ingediende beroepschriften toezenden en tegelijkertijd verzoeken om een verweerschrift in te dienen.
Deze termijnen gaan in op de dag dat de Raad van State schriftelijk heeft verzocht het verzuim te herstellen, griffierecht te betalen, stukken toe te zenden en een verweerschrift in te dienen.
<< Terug naar boven
De termijn om een hogerberoepschrift in te dienen
De termijn voor het instellen van hoger beroep is zes weken. Deze termijn staat in de wet. De termijn start op de dag nadat de rechtbank de uitspraak aan u heeft verzonden. Op de uitspraak staat een verzenddatum, zodat u zelf de termijn kunt uitrekenen. Deze termijn is heel belangrijk. Als u zich niet aan de termijn houdt, verspeelt u uw recht om hoger beroep in te stellen. Let dus goed op wat er in de uitspraak staat vermeld. U kunt ook binnen de termijn van zes weken een 'pro forma' hogerberoepschrift indienen en de nadere gronden (de motivering van uw beroep) later opsturen. U krijgt daarvoor van de Raad van State een termijn. Deze staat in de ontvangstbevestiging die u van de Raad van State krijgt.
<< Terug naar boven
Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen
Op 1 oktober 2009 is de 'Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen' in werking getreden. Deze wet biedt de mogelijkheid een bestuursorgaan in gebreke te stellen als het niet op tijd op uw aanvraag of bezwaar heeft beslist. Vanaf dat moment moet het bestuursorgaan automatisch een dwangsom gaan betalen. Als het bestuursorgaan twee weken na ontvangst van uw ingebrekestelling nog steeds geen besluit heeft genomen, heeft u recht op een dwangsom. Ook kunt u vanaf dat moment bij de rechtbank beroep instellen. Alleen tegen zaken waarin de rechtbank een zitting heeft gehouden kunt u in hoger beroep komen bij de Afdeling bestuursrechtspraak. In de regel vindt de behandeling van uw hogerberoepschrift zonder zitting plaats. De Afdeling bestuursrechtspraak doet dan binnen acht weken na ontvangst van uw hogerberoepschrift een uitspraak. Wordt de zaak wel op zitting behandeld, dan doet de Afdeling bestuursrechtspraak binnen dertien weken een uitspraak.
<< Terug naar boven
Betalen van griffierecht
Om uw hoger beroep in behandeling te kunnen nemen, moet u een bedrag betalen. Dat bedrag wordt griffierecht genoemd. Voor zaken die in Kamer 3 worden behandeld, geldt voor individuele personen (natuurlijke personen) een tarief van € 224. Niet-natuurlijke personen (verenigingen, stichtingen, B.V.'s) betalen een bedrag van € 448. Voor procedures die betrekking hebben op de Wet op de rechtsbijstand geldt een lager tarief van € 111. Vermindering van griffierecht of vrijstelling van het betalen van griffierecht is in bestuursrechtelijke zaken niet mogelijk. U hoeft niet direct bij het indienen van het hogerberoepschrift het griffierecht te betalen. Binnen twee weken nadat u uw hogerberoepschrift bij de Afdeling bestuursrechtspraak heeft ingediend, krijgt u een ontvangstbevestiging. Hierin staat vermeld hoe u dat bedrag kunt betalen en hoeveel tijd u daarvoor heeft.
<< Terug naar boven
Rekening-courant voor griffierecht
Advocaten en personen die maandelijks meerdere zaken indienen bij de Afdeling bestuursrechtspraak, kunnen verzoeken om een rekening-courantsysteem, waarbij tevoren een vast bedrag wordt gestort. Hiervan kan de Raad van State telkens het griffierecht afschrijven. Voor inlichtingen hierover kunt u contact opnemen met de afdeling Financiële Zaken van de Raad van State (tel: 070-426 48 19).
<< Terug naar boven
Statutenregister voor rechtspersonen
Rechtspersonen (verenigingen, stichtingen, B.V.’s) die regelmatig bij de Afdeling bestuursrechtspraak procederen, kunnen hun statuten deponeren bij de Raad van State. Zo kan de Afdeling bestuursrechtspraak beoordelen of een rechtspersoon belanghebbende is en wie bevoegd is namens de rechtspersoon te handelen. U kunt uw statuten opsturen naar het secretariaat van de directie Bestuursrechtspraak.
<< Terug naar boven
Advocaat is niet verplicht
U bent niet verplicht een advocaat of een juridisch adviseur in te schakelen voor een procedure bij de Afdeling bestuursrechtspraak. Het mag natuurlijk wel.
<< Terug naar boven
Rechtszittingen van de Afdeling bestuursrechtspraak
In veel procedures wordt een rechtszitting gehouden. Tijdens een zitting kunnen partijen hun standpunten mondeling toelichten en kunnen de staatsraden (de rechters) vragen stellen aan partijen. Er zijn meervoudige zittingen (met drie staatsraden) en enkelvoudige zittingen (met één staatsraad). Enkelvoudige zittingen duren gemiddeld een half uur en meervoudige zittingen duren gemiddeld drie kwartier. Hele grote zaken met veel partijen nemen veel meer tijd in beslag (soms twee dagen), omdat tientallen beroepen dan gecombineerd worden behandeld. Rechtszittingen vinden plaats op alle werkdagen van de week. Gemiddeld worden op zittingen vier tot zes zaken behandeld. Als uw zaak op zitting wordt behandeld, ontvangt u hiervoor ten minste zes weken voor de zittingsdatum een uitnodiging. Alle zittingen vinden plaats in het gebouw van de Raad van State aan het Lange Voorhout 3 in Den Haag. In de rubriek Contact vindt u een routebeschrijving.
<< Terug naar boven
Tegemoetkoming in de proceskosten
Bepaalde kosten die u heeft moeten maken tijdens de procedure, kunt u vergoed krijgen als uw hoger beroep gegrond wordt verklaard. Bij de uitnodiging die u ontvangt voor de rechtszitting vindt u ook een proceskostenformulier. Dit formulier kunt u invullen om voor vergoeding in aanmerking te komen. U kunt het ingevulde formulier op de zittingsdag afgeven als u zich inschrijft voor de zitting.
<< Terug naar boven
De uitspraak
De Afdeling bestuursrechtspraak streeft ernaar om binnen zes weken na een rechtszitting uitspraak te doen. Mocht er meer tijd nodig zijn, dan krijgt u bericht dat deze termijn nog eens met zes weken wordt verlengd. Procespartijen krijgen de uitspraak automatisch en kosteloos toegezonden.
<< Terug naar boven
Openbaarheid van een uitspraak
De Afdeling bestuursrechtspraak maakt uitspraken in hoofdzaken op een woensdag in een speciale zitting openbaar. Op dat moment kunt u de uitspraak ook direct met volledige tekst lezen op de website van de Raad van State. Hoe dat in zijn werk gaat, kunt u lezen in de rubriek Actuele uitspraken.
<< Terug naar boven
De inhoud van een uitspraak
Verklaart de Afdeling bestuursrechtspraak het hoger beroep ongegrond, dan blijft de uitspraak van de rechtbank van kracht. Is het hoger beroep geheel of gedeeltelijk gegrond, dan blijft de uitspraak van de rechtbank niet in stand. De Afdeling bestuursrechtspraak kan een hoger beroep ook niet-ontvankelijk verklaren als het hogerberoepschrift bijvoorbeeld te laat is ingediend of als het griffierecht niet of te laat is betaald. De Afdeling bestuursrechtspraak verklaart zich onbevoegd, als blijkt dat het hogerberoepschrift bij een andere rechter had moeten worden ingediend.
<< Terug naar boven
Geen hoger beroep mogelijk tegen een uitspraak van de Afdeling
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State is de hoogste bestuursrechter van het land. Tegen haar uitspraken is geen hoger beroep meer mogelijk.
<< Terug naar boven
Duur van een hogerberoepsprocedure bij de Afdeling bestuursrechtspraak
De Afdeling bestuursrechtspraak hanteert als norm dat zij binnen veertig weken na ontvangst van het hogerberoepschrift uitspraak doet. Dat lijkt een lange periode, maar in het begin van de procedure moeten partijen de mogelijkheid krijgen stukken in te sturen en schriftelijk op elkaars stukken te reageren. Daar is enige tijd mee gemoeid. Daarna vindt intern de juridische en inhoudelijke voorbereiding van de zaak plaats en wordt gekeken wanneer de 'zaak op de rol' kan worden geplaatst. Ook dat duurt enige tijd. Na de zitting moet de beslissing nog worden uitgewerkt in een uitspraak.
<< Terug naar boven
Verzoek om voorlopige voorziening
Een verzoek om voorlopige voorziening is te vergelijken met het kort geding bij de burgerlijke rechter. Een uitspraak op een hogerberoepschrift kan enige tijd op zich laten wachten. Om te voorkomen dat zich in de tussentijd onherstelbare gevolgen voordoen, kunt u gedurende de hogerberoepsprocedure verzoeken de uitspraak van de rechtbank te schorsen. Voorwaarde voor toewijzing van zo'n verzoek is dat er 'onverwijlde spoed' is. Een uitspraak in een voorlopige voorziening is een voorlopige uitspraak, die meestal geldt totdat de Afdeling bestuursrechtspraak de definitieve uitspraak (in de hoofdzaak) heeft gedaan.
<< Terug naar boven
De manier om een verzoek om voorlopige voorziening in te dienen
U kunt een verzoek om voorlopige voorziening tegelijk met het hogerberoepschrift indienen. Vermeldt u dan wel duidelijk dat u beide doet. U kunt een verzoek om voorlopige voorziening ook later in de hogerberoepsprocedure indienen. Voor het indienen van een voorlopige voorziening betaalt u hetzelfde bedrag aan griffierecht.
<< Terug naar boven
Zaken met zeer grote spoed
Wilt u een verzoek om voorlopige voorziening indienen dat niet kan wachten op de reguliere openingstijden van de Raad van State, dan is het algemene telefoonnummer van de Raad van State 24 uur per dag bereikbaar. Dit nummer is: 070 – 426 44 26. Dit geldt niet voor het faxnummer. Faxen worden alleen verwerkt tijdens de reguliere openingstijden.
<< Terug naar boven
Zitting en uitspraak in voorlopige voorziening
Voorlopige voorzieningen kunnen ook op een zitting worden behandeld. Vanwege de spoedeisendheid behandelt de Afdeling bestuursrechtspraak deze zaken op korte termijn. Gemiddeld kunt u binnen twee maanden na ontvangst van het verzoek een voorlopige uitspraak verwachten. Deze uitspraken kunnen elke werkdag van de week openbaar worden gemaakt. Op de dag van openbaarmaking kunt u de voorlopige uitspraak direct met volledige tekst lezen op de website van de Raad van State. Hoe dat in zijn werk gaat, kunt u lezen in de rubriek Actuele uitspraken.
<< Terug naar boven
Procesregeling
Deze regeling beschrijft de uitgangspunten van de Afdeling bestuursrechtspraak bij de behandeling van zaken. Lees meer
<< Terug naar boven
Wrakingsregeling
Wraking betekent dat een van de partijen van mening is dat een rechter in een bepaalde zaak niet objectief is en dat een andere rechter de zaak moet behandelen. De Raad van State heeft een regeling om met verzoeken tot wraking om te gaan. Lees meer
<< Terug naar boven |
Home 
Werkwijze Kamer 3 Hoger beroep
